Scrubber
Gaz Yıkama Sistemleri
Kimyasal yıkamalı scrubber ve biyolojik bio scrubber ile asidik/bazik gaz nötralizasyonu ve koku giderme. HCl, NH₃, H₂S, SO₂ gibi gazlarda %99'a varan verim. Kendi fabrikamızda üretim.
Kısa cevap
Scrubber (gaz yıkama kulesi), kirli hava veya proses egzozunu bir yıkama sıvısıyla yakın temasa sokarak kirleticiyi gaz fazından alan bir ekipmandır. Kimyasal scrubber'da yıkama sıvısına asit veya baz dozlanır (NaOH, H₂SO₄, NaOCl) ve kirletici nötralize olur — HCl, NH₃, H₂S, SO₂, HF, Cl₂ böyle tutulur. Biyolojik scrubber'da aynı işi dolgu üzerinde yaşayan mikroorganizmalar yapar; kimyasal tüketimi neredeyse yoktur ve organik kaynaklı kokunun olağan cevabı budur. Kule, dolgu, sıvı/gaz oranı ve dozaj kontrolü gerçek gaza göre eşleştirildiğinde asidik ve bazik gazlarda %99'a varan giderim elde edilir. GESU bu üniteleri kule, dolgu, fan, sirkülasyon ve dozaj skidi, PLC kontrol olarak komple kendi fabrikasında imal eder.
Scrubber Tipleri
GESU iki ana scrubber ailesinde üretim yapar: kimyasala dayalı yıkamalı scrubber ve mikroorganizmalarla çalışan biyolojik (bio) scrubber. İkisi de dikey/yatay ve dolgulu/venturi konfigürasyonlarda imal edilir.
Kimyasal Yıkamalı Scrubber
Asidik ve bazik gazlar, uygun yıkama kimyasalıyla (NaOH, H₂SO₄, NaOCl) nötralize edilir. HCl, NH₃, H₂S, SO₂, HF, Cl₂ gibi gazlarda %99'a varan giderim.
- ✓ Dolgulu kule / venturi / jet venturi
- ✓ Otomatik pH/ORP kontrollü dozaj
- ✓ Tek veya çok kademeli
Biyolojik Scrubber (Bio Scrubber)
Organik kaynaklı koku bileşikleri, dolgu üzerindeki mikroorganizmalar tarafından biyolojik olarak parçalanır. Kimyasal tüketimi düşük, işletme maliyeti ekonomik.
- ✓ Biyolojik yıkamalı & damlatmalı kuleler
- ✓ Dikey / yatay biyofiltre seçenekleri
- ✓ H₂S, merkaptan, amin kaynaklı koku
Bir scrubber adım adım ne yapar?
Aşağıdaki sıra dolgulu (packed tower) bir yıkama kulesinin çalışmasını anlatır. Venturi ve biyolojik tiplerde temas biçimi değişir, mantık aynı kalır: gazı yakala, sıvıyla temas ettir, kirleticiyi sıvıya al.
-
1
Koku kaynağında yakalanır
Scrubber ancak yakalama doğruysa çalışır. Havuz ve tanklar üstü kapatılır, ızgara binası ve çamur susuzlaştırma gibi noktalara emiş yapılır. Davlumbaz emiş hızı yetersizse en iyi kule bile anlamsızdır — tasarım burada başlar.
-
2
Fan kirli gazı kuleye çeker
Kanal sistemi ve fan, gazı toplayıp kulenin altından içeri verir. Fanın karşılaması gereken statik basınç, dolgu yatağının ve kanalların basınç kaybının toplamıdır.
-
3
Gaz dolgu yatağından yukarı çıkar
Kulenin içinde Raschig/Pall halkası ya da yapısal dolgu bulunur. Dolgunun işi, aynı hacimde çok büyük bir temas yüzeyi yaratmaktır. Gazın kule kesitindeki yüzeysel hızı kule çapını, gereken temas süresi ise kule yüksekliğini belirler.
-
4
Yıkama sıvısı yukarıdan püskürtülür
Sirkülasyon pompası, sıvıyı kulenin tepesindeki dağıtıcıdan dolgunun üzerine serper. Sıvı aşağı, gaz yukarı gider — ters akım. Dolgunun tamamının ıslanması şarttır: ıslanmayan ya da sıvının kanal açtığı bir yatak, sahada scrubber'ın verim vermemesinin en yaygın sebebidir.
-
5
Kirletici sıvıya geçer ve reaksiyona girer
Temas yüzeyinde kirletici gaz fazından sıvı fazına aktarılır. Kimyasal scrubber'da asit-baz nötralizasyonu ya da oksidasyon anında gerçekleşir; biyolojik scrubber'da dolgudaki mikroorganizmalar bileşiği parçalar.
-
6
pH/ORP ölçümü dozajı sürer
Sirkülasyon tankındaki pH (ve gerekiyorsa ORP) probu ölçer, PLC kimyasal dozlama pompasını buna göre çalıştırır. Zaman ayarlı sabit dozaj yerine ölçüme bağlı dozaj hem verimi sabit tutar hem düşük yükte kimyasalın boşa gitmesini önler.
-
7
Damla tutucu sürüklenmeyi keser
Kule çıkışında demister (damla tutucu) bulunur; yukarı sürüklenen sıvı damlacıklarını tutar. Olmazsa bacadan görünür duman çıkar ve kimyasal çatıya ve çevre yapılara taşınır.
-
8
Doygun sıvı blöfle atılır
Sirkülasyon suyunda tuz birikir; belirli aralıkla bir kısmı atılıp taze su beslenir. Atılan sıvı genellikle atıksu arıtma tesisine yönlendirilir — gaz sorunu, su sorununa dönüşmemelidir.
Emniyet ve duruş mantığı: Gaz arıtmada en kritik kilitleme, sirkülasyon pompası durduğunda fanın da durmasıdır — kuru çalışan bir kule kirleticiyi arıtmaz, doğrudan bacaya verir. Kimyasal tanklarında seviye alarmı, asit ve baz hatlarının ayrı toplama havuzları, göz duşu ve H₂S'li mahallerde gaz dedektörü standart gerekliliktir. Klor gazı gibi acil durum uygulamalarında kule, fan arızasında bile gazı çekebilecek şekilde ayrıca değerlendirilir.
Scrubber ihtiyacı dört sebepten birinden doğar
Komşu şikâyeti
Çevreden gelen koku şikâyeti ve buna bağlı denetim. En sık karşılaştığımız tetikleyici budur.
Emisyon sınırı
Çevre izninde yazılı emisyon değerinin sağlanması gereği; ölçüm raporu sınırı aşıyor.
Korozyon ve iş sağlığı
Kapalı hacimde biriken H₂S hem çeliği ve betonu yiyor hem çalışan için tehlike oluşturuyor.
Arıtılmadan atılamayan egzoz
Proses egzozu olduğu gibi atmosfere verilemiyor; reaktör, kaplama banyosu veya pişirme hattı.
Arıtma tesisleri ve terfi merkezleri
- • Terfi merkezi ve ızgara binasında koku kontrolü
- • Çamur susuzlaştırma ünitesinde H₂S giderimi
- • Havuz ve tankların kapatılıp emiş yapılması — koku kaynağında tutulur
- • Kentsel arıtma tesisleri ve kollektör hatları
Endüstriyel emisyonlar
- • Metal kaplama — asit dumanı, kaplama ve dekapaj hatları
- • Deri — H₂S ve proses kokusu
- • Mezbaha ve gıda — rendering, pişirme ve yan ürün kokusu
- • Kimya ve petrokimya — reaktör ve depo havalandırması
- • Boyahane — solvent ve VOC yüklü egzoz
Giderilen Kirletici Gazlar
Hidroklorik Asit
NaOH yıkama — %99+ giderim
Amonyak
H₂SO₄ yıkama — %95+ giderim
Hidrojen Sülfür
NaOH veya NaOCl yıkama — koku giderimi
Kükürt Dioksit
Alkali yıkama — baca gazı arıtma
Hidroflorik Asit
NaOH veya Ca(OH)₂ yıkama
Klor Gazı
NaOH + NaHSO₃ yıkama
Hangi gaz, hangi yıkama kimyasalıyla tutulur?
Yıkama kimyası kirleticinin kimyasına göre seçilir. Karışık emisyonlarda tek kademe yetmez; asidik ve bazik kademeler ayrı ayrı kurulur.
| Formül | Kirletici | Yıkama kimyası / kademe | Mühendislik notu |
|---|---|---|---|
| HCl | Hidroklorik asit | Kaustik (NaOH) yıkama | Dekapaj ve kaplama hatlarının klasik asit dumanı; tek kademe genellikle yeter. |
| NH₃ | Amonyak | Asit (H₂SO₄) yıkama | Gübre, rendering ve çamur kurutma hatlarında; asidik kademe şart. |
| H₂S | Hidrojen sülfür | NaOH veya NaOCl yıkama | Arıtma tesisi kokusunun ana bileşeni; düşük konsantrasyonda biyolojik kademe daha ekonomiktir. |
| SO₂ | Kükürt dioksit | Alkali yıkama | Yakma ve baca gazı uygulamaları; gaz sıcaklığı için soğutma kademesi gerekebilir. |
| HF | Hidroflorik asit | NaOH veya Ca(OH)₂ yıkama | Cam dağlama ve bazı yüzey işlem hatları; malzeme seçimi kritiktir. |
| Cl₂ | Klor gazı | NaOH + NaHSO₃ yıkama | Dezenfeksiyon ve kimya tesislerinde; acil durum senaryosu ayrıca tasarlanır. |
| CrO₃ / Cr(VI) | Krom asidi buharı | Alkali yıkama + damla tutucu | Sert krom kaplama hatlarının kritik emisyonu; sürüklenen damlacığın tutulması giderimin kendisi kadar önemlidir. |
| HCN / siyanür | Siyanür buharları | Alkali yıkama (kontrollü) | Siyanürlü kaplama banyolarında; asitle karışma riski yüzünden hat ayrımı zorunludur. |
| Merkaptan | Merkaptanlar | Hipoklorit veya biyolojik kademe | Çok düşük derişimde bile koku eşiği aşılır; genelde H₂S ile birlikte gelir. |
| Aminler | Organik aminler | Asidik yıkama veya biyolojik kademe | Balık unu, rendering ve bazı kimya proseslerinde tipik koku bileşeni. |
| VOC | Uçucu organik bileşikler | Aktif karbon veya biyofiltre | Düşük derişimli VOC ıslak kademeden sonra polisaj olarak alınır. |
| Toz + gaz | Partikül yüklü egzoz | Venturi / jet venturi | Dolgu yatağını tıkayacak toz veya aerosol varsa dolgulu kule yerine venturi tercih edilir. |
Bu tablo yol göstericidir. Nihai kademe sayısı, kimyasal seçimi ve dozaj stratejisi gerçek gaz analizine, derişim değişkenliğine ve emisyon sınırına göre belirlenir.
Scrubber nasıl seçilir?
Scrubber bir ölçü tablosundan seçilmez. Kule çapı kâğıda yazılmadan önce mühendislerimizin tek tek cevapladığı sorular bunlardır — cevaplar katalogdan değil, sizin gazınızdan gelir.
| Kriter | Neye bakılır | Mühendislik notu |
|---|---|---|
| Kirletici kimyası | Asidik mi, bazik mi, organik koku mu, karışık mı | Yıkama kimyasını belirler — ya da kimyasal yerine biyolojinin işi görüp göremeyeceğini. |
| Derişim ve değişkenlik | Giriş derişimi, pikler, kesikli mi sürekli mi salım | Yüksek veya sert değişen yük, tasarımı tek kademeden iki-üç kademeye taşıyan asıl etkendir. |
| Gaz debisi ve sıcaklığı | İşletme şartlarındaki gerçek m³/h, nem, sıcaklık | Yüzeysel gaz hızı üzerinden kule çapını, gereken temas süresi üzerinden yüksekliği belirler. |
| Gövde malzemesi | Korozyon uyumu, sıcaklık, UV ve dış ortam | Islak korozif hizmette PP ve PVC, büyük dış kulelerde FRP, plastiğin elenmesi gereken yerde 316L. |
| Dolgu tipi ve yatak derinliği | Rastgele halka mı yapısal dolgu mu, özgül yüzey, boşluk oranı | Kütle transfer alanı ile basınç kaybı arasındaki denge; tozlu gaz ince dolguyu tıkar. |
| Sıvı/gaz (L/G) oranı | Sirkülasyon debisi, püskürtme dağılımı, yatağın ıslanması | Islanmayan veya kanal açmış yatak, sahada scrubber'ın verim vermemesinin en yaygın sebebidir. |
| Dozaj ve kontrol | pH ve ORP set değerleri, kimyasal cinsi ve derişimi, alarmlar | Otomatik kontrol hem verimi sabit tutar hem düşük yükte kimyasalın boşa gitmesini engeller. |
| Fan ve kanal sistemi | Yatak ve kanallardaki statik basınç, davlumbazlarda yakalama hızı | Kaynakta yakalama tasarımın parçasıdır; küçük seçilmiş fan en iyi kuleyi bile anlamsız kılar. |
| Damla tutucu (demister) | Çıkışta damlacık sürüklenmesi, demister tipi | Görünür duman ve kimyasalın çatıya-çevreye taşınmasını önler. |
| Blöf ve doygun sıvı | Doygun yıkama sıvısı nereye gidecek, döngüde tuz birikimi | Genellikle atıksu arıtma tesisine yönlendirilir — gaz sorunu su sorununa dönüşmemelidir. |
Kendi Fabrikamızdan: GESU Scrubber'lar
Stok görsel değil — Bursa'daki fabrikamızda imal edilen PP gövdeli gaz yıkama kulelerimiz.
Teknik Özellikler
Hangi parça hangi malzemeden imal edilir?
Gaz arıtmada malzeme seçimi bir tercih değil, ömür kararıdır. Aşağıda ünitenin her ana parçası için tipik seçimimiz, ağır hizmet alternatifi ve seçimi belirleyen neden yer alıyor.
| Parça | Tipik seçim | Ağır hizmet | Neden böyle seçilir |
|---|---|---|---|
| Kule gövdesi | PP veya PVC | FRP (büyük dış kule), AISI 316L | Gaz kimyası, sıcaklık ve dış ortam maruziyeti belirler; standart bir ürün hattı dayatılmaz. |
| Dolgu (packing) | PP Raschig / Pall halkası | Yapısal dolgu | Özgül yüzey ve boşluk oranı, kütle transferi ile basınç kaybı arasındaki dengeyi kurar. |
| Püskürtme dağıtıcı ve nozullar | PP / PVC | PVDF | Dağıtıcının görevi yatağın TAMAMINI ıslatmaktır; tıkanan nozul verimi doğrudan düşürür. |
| Damla tutucu (demister) | PP kanatlı veya örgü tip | PVDF örgü | Çıkıştaki sıvı sürüklenmesini keser; bacada görünür duman oluşmasını engeller. |
| Sirkülasyon pompası | Kimyasala dayanıklı plastik gövdeli | Paslanmaz / özel alaşım | Kuru çalışma koruması ve fanla kilitlenmesi güvenliğin temelidir. |
| Fan grubu | PP veya kaplamalı gövde | AISI 316L, FRP | Karşılaması gereken statik basınç dolgu ve kanal kayıplarının toplamıdır. |
| Kanal ve davlumbazlar | PP / PVC | Paslanmaz | Yakalama hızı yetersizse koku kaçar; kanal tasarımı kule kadar önemlidir. |
| Kimyasal dozaj grubu | PE tank + diyaframlı pompa | PVDF hat, peristaltik pompa | Asit ve baz hatları ayrı toplama havuzlarına bağlanır; asla birleştirilmez. |
| Enstrümantasyon | pH ve ORP probu, seviye şalteri | Sıcaklık, fark basınç, gaz dedektörü | Yatak fark basıncının izlenmesi, dolgunun tıkanmaya başladığını erken haber verir. |
PP/HDPE gövde imalatı 4 metrelik CNC alın kaynak hattımızda tek dikişte yapılır — korozif hizmette sızdırmaz kalması gereken bir kule gövdesinde birleşim sayısının az olması doğrudan ömür demektir.
Fiyata ne dahil, ne değil?
Gaz arıtma tekliflerinde en büyük fark kule fiyatında değil, kanal sistemi ve kaynakta yakalama işinin kimde olduğundadır. Aşağıda tipik kapsam ayrımımız var.
Standart teslimde dahil
- Scrubber kulesi, dolgu yatağı, püskürtme dağıtıcı ve damla tutucu
- Sirkülasyon tankı ve sirkülasyon pompası
- Fan grubu ve kule bağlantı elemanları
- Kimyasal dozaj pompası ve enjeksiyon donanımı
- pH (gerekiyorsa ORP) ölçümü ve kontrol panosu
- Skid üstü montaj — ünite sahaya parça listesi olarak değil tek parça gelir
- Saha montajı, devreye alma ve operatör eğitimi
- Montaj/ölçü resmi, kullanım ve bakım kılavuzu
- Mekanik ekipmanda 2 yıl, gövdede 5 yıl, dolgu malzemesinde 3 yıl garanti
Opsiyon olarak verilir
- Kanal sistemi, davlumbaz ve kaynakta yakalama imalatı
- Havuz/tank kapatma (kapak) imalatı ve emiş bağlantıları
- Çok kademeli kule (asidik + bazik + biyolojik) düzeni
- Aktif karbon polisaj kademesi ve biyofiltre
- Kimyasal depolama tankları, sızıntı toplama havuzu ve göz duşu
- Baca, platform, merdiven ve korkuluk imalatı
- SCADA entegrasyonu, uzaktan izleme ve emisyon kaydı
- Gaz dedektörü (H₂S/Cl₂), fark basınç ve sıcaklık ölçümü
- FRP veya AISI 316L gövdeye yükseltme, yedek nozul ve prob seti
Alıcı tarafına ait
- Ünitenin oturacağı beton kaide ve saha inşaatı
- Elektrik besleme ve ana pano beslemesi
- Temiz su besleme hattı ve blöf tahliye bağlantısı
- Kimyasal tedariki ve ilk dolum
- Montaj vinci/forklift ve saha yardımcı personeli
- Emisyon ölçümü, çevre izni ve resmî işlemler
Bu ayrım tipik kapsamı gösterir; her teklifte kapsam madde madde yazılır ve sözleşmeyle kesinleşir.
Yaptığımız gaz yıkama işleri
İsimli projeler ve GESU'nun kapsamında tam olarak ne olduğu.
Gaziantep OSB — Gaz Yıkama Ünitesi
Bölgenin merkezî arıtma tesisinin koku ve gaz kontrolü için imal edilen komple ünite: scrubber kulesi, kimyasal dozaj tankı, çift fan grubu ve kumanda panosu tek şase üzerinde. Aşağıdaki atölye fotoğrafları bu ünitenin montajından.
Çanakkale Belediyesi — Koku Kontrol Üniteleri
Kentsel arıtma tesisinin koku kaynağı noktaları için FRP gövdeli gaz yıkama (scrubber) üniteleri: imalat, montaj ve devreye alma GESU tarafından yapıldı.
Tecen, Ahal — Türkmenistan
Tasarım gaz debisi 30.000 m³/saat olan gaz arıtma (scrubber) projesi — referans listemizdeki en büyük tek gaz arıtma ünitesi.
Gaz arıtmada yapmadığımız işler
Bir tedarikçinin ne yapabildiği kadar, ne yapamadığını da söylemesi önemlidir. Aşağıdakiler bizim kapsamımız dışındadır — teklif aşamasında öğrenmek yerine burada okumanızı tercih ederiz.
NOx (azot oksitleri) giderimi
Bugüne kadar NOx giderimi işi yapmadık ve bu alanda referansımız yok. Teknik sebebi de açık: azot monoksit (NO) suda çok az çözünür, dolayısıyla klasik ıslak yıkamayla tutulamaz; ön oksidasyon veya SCR/SNCR gibi ayrı bir teknoloji gerekir. Bu ailede çalışan firmalar var; ihtiyacınız buysa doğru adres biz değiliz.
Islak elektrostatik filtre (WESP)
Çok ince partikül ve aerosolün elektrostatik yükle tutulduğu bu ekipman ailesini imal etmiyoruz. Tozlu ve aerosollü gazlarda bizim çözümümüz venturi scrubber'dır; bunun yetmediği ultra ince partikül uygulamaları kapsamımız dışındadır.
İlkemiz: kapsamımız dışında bir iş sorulduğunda "yaparız" demeyiz. Yapmadığımızı söyler, mümkünse doğru yöne işaret ederiz. Bir arıtma tesisi on beş-yirmi yıl çalışacak bir yatırımdır; işin başında söylenmeyen bir eksik, işin ortasında çok daha pahalıya patlar.
Scrubber teklifi için bize ne göndermelisiniz?
Gaz arıtmada teklifin doğruluğu, gazın ne olduğunu bilmeye bağlıdır. Aşağıdaki bilgiler elimizde olduğunda teklif tek turda çıkar. Elinizde emisyon ölçümü yoksa da yazın — hangi ölçümün gerektiğini biz söyleriz.
- 1Gaz debisi — işletme şartlarındaki gerçek m³/saat (kaç davlumbaz, kaç emiş noktası)
- 2Kirletici cinsi ve derişimi — varsa emisyon ölçüm raporu (ppm veya mg/Nm³)
- 3Gaz sıcaklığı, nem durumu ve toz/aerosol içeriği
- 4Ulaşılması gereken hedef: emisyon sınırı mı, koku şikâyetinin kesilmesi mi
- 5Salım biçimi: sürekli mi, kesikli/parti mi; günlük çalışma saati
- 6Kaynak noktaları: hangi tank, havuz veya hat kapatılacak, aralarındaki mesafe ve kotlar
- 7Mevcut bir kanal sistemi/fan var mı — varsa ölçüleri ve fotoğrafı
- 8Ünitenin kurulacağı alan: iç mekân mı dış ortam mı, alan kısıtı, baca yüksekliği isteği
- 9Doygun yıkama sıvısı nereye verilecek — arıtma tesisi var mı
- 10Elektrik: gerilim/frekans, mevcut pano ve SCADA entegrasyon isteği
Projenizi Konuşalım
30 yıllık deneyimimizle projenize en uygun çözümü birlikte belirleyelim.
GESU Scrubber - Sıkça Sorulan Sorular
Müşterilerimizin en sık sorduğu soruları sizin için derledik. Aradığınız cevabı bulamadıysanız bizimle iletişime geçin.
GESU scrubber hangi kapasitelerde mevcut?
GESU scrubber sistemleri 500-100.000 Nm³/saat gaz debisi aralığında imal edilmektedir. Asit scrubber, bazik scrubber, NaOCl scrubber, çok kademeli (3-stage) modeller mevcuttur. Dolgu malzemesi (PP/PVDF/seramik) gaz tipine göre seçilir.
Scrubber kurulum süresi?
Fabrika imalatı 45-75 gün, saha montajı 7-20 gün arasındadır. Büyük çok-kademeli sistemler daha uzun süre gerektirir.
Scrubber garanti süresi nedir?
Mekanik 2 yıl, PP/FRP gövde 5 yıl, dolgu malzemesi 3 yıl garantilidir.
Scrubber için teknik servis sağlıyor musunuz?
Evet. Periyodik dolgu temizliği, dozaj optimizasyonu, gaz ölçüm-analiz (H2S, NH3, VOC), 7/24 destek hizmeti sunulmaktadır.
Scrubber hangi sektörlere uygundur?
Atıksu arıtma tesisleri ve terfi merkezleri (koku giderim), tabakhane (H2S), gıda (NH3), kimya, gübre, kompost tesisleri, geri dönüşüm ve deri sektörü için idealdir.