Metal Kaplama Atıksuyunda Kimyanın Ustası
Kaplama atıksuyu tek bir su değildir; kimyası birbirine düşman dört ayrı akımdır: yağlı, siyanürlü, kromlu ve asit-alkali/ağır metal. GESU bu ayrımı daha proje masasındayken şart koşar. Norm Holding (5 tesis), EJOT TEZMAK (2 tesis), Mitaş + Mişa (2 tesis), Çayırova Boru (2 tesis) — aynı müşterilerin tekrar tekrar dönmesi bu yaklaşımın kanıtıdır.
Yandaki fotoğraf stok görsel değil: müşterimiz Norm Coating, kendi tesisine astığı "Doğaya Saygı Duyuyoruz" bannerına GESU adını kendisi yazdı. Satın alınamayacak tek referans budur.
Metal kaplama atıksuyu nasıl arıtılır? Kaplama ve galvaniz atıksuyu ağır metaller ile asit-alkali banyo boşaltmaları içerir; siyanürlü ve kromlu hatların daha kaynağında ayrı toplanması şarttır. Çözüm hattı, siyanür oksidasyonu ve Cr⁺⁶ redüksiyonu sonrası kimyasal arıtma + çöktürme + filtre pres ile çamur susuzlaştırmadır; GESU bu yaklaşımı Norm Coating dahil onlarca kaplama tesisinde sahada kanıtladı. Ayrıntı için alt sektör rehberine, kanıt için saha karelerine ve TÜYİDER DERGİ makalemize bakabilirsiniz.
Beko-Arçelik'in Eskişehir fabrikasında mevcut endüstriyel ve evsel arıtma tesisleri komple revize edildi; su geri kazanım sistemi ise sıfırdan yeni kuruldu — devreye alma Ağustos 2026'da planlanıyor; endüstriyel ve evsel su iki ayrı hatta geri kazanılacak. Hat: arıtılmış su → basınçlı filtre tankları → kartuş filtrasyon → RO → üretime geri dönüş. Proje sayfasını inceleyin.
Yağ arıtımında GESU DAF çalışıyor. Tesisin PP tankları GESU fabrikasında imal edildi.
Aynı grubun 5 ayrı tesisinde tekrar tercih. Çinko-nikel alaşım + çinko arıtma; çinko hattında DAF.
"Metal Kaplamada Atıksu Arıtma ve Geri Kazanım: Bir Yükümlülükten Rekabet Avantajına" — Türkçe + İngilizce, 7 sayfa sektör makalesi.
Makaleye git →SKKY Tablo 15.5 (Cr⁺⁶ 0,5 mg/L, balık biyodeneyi dahil) ile sahanın gerçeği yan yana.
Bize Güvenen Metal & Kaplama Tesisleri
Galvaniz ve çinko-nikel hatlarından demir-çelik ve kataforeze; kaplama atıksuyunun en zorlu kimyasını yıllardır aynı ekiple çözüyoruz. Turuncu çerçeveli kartlar, aynı müşterinin bize birden fazla tesisini emanet ettiğini gösterir.
Marka adları ve logolar ilgili firmalara aittir; GESU referans olarak sunar. Tesis sayıları GESU proje arşivine dayanır.
Kendi İmalatımız, Kendi Sahalarımız
Stok görsel değil. Aşağıdaki her kare gerçek bir GESU metal & kaplama referansından. Büyütmek için tıklayın.
20 yıl önce de buradaydık
Bu kare 2005'ten: bir kaplama tesisinin kimyasal arıtma hattı — filtre pres, PP tanklar ve duvarda GESU tabelası. Metal kaplama atıksuyu bizim için yeni bir pazar değil; yirmi yılı aşkın süredir aynı işin içindeyiz. Bugünkü Norm, Şara ve Çayırova Boru projeleri bu birikimin üzerine kuruldu.
Sahadan Görüntüler
Çayırova Boru tesisinde GESU imalatı PP tank bataryası ve arıtma hattı.
Dört Düşman Akım
Kaplama atıksuyu homojen değildir. Dört farklı karakterde akım vardır ve düşüncesizce karıştırıldığında sonuç felakettir: bir oksidasyon çıkışı ile bir indirgeme çıkışını karıştırmak, birbirini iptal eden iki reçeteyi aynı kazana dökmek demektir. Mühendisliğin birinci kuralı: akım ayrımı şarttır.
GESU Çözüm Zinciri
Kaplama atıksuyunda başarı, pahalı ekipmandan önce doğru kimyasal sıralamadan geçer. TÜYİDER DERGİ'de yayınlanan makalemizdeki omurga, sahada kurduğumuz zincirin ta kendisidir.
1. Akım Ayrımı
Yağlı, siyanürlü, kromlu ve asit-alkali akımlar ayrı hatlarda toplanır. Konsantre banyo boşaltmaları seyreltik durulamalardan ayrılır, ana hatta kontrollü (batch) dozlanır. GESU bu ayrımı proje masasında şart koşar.
2. Siyanür Oksidasyonu & Cr⁶⁺ Redüksiyonu
Siyanür iki kademeli alkali klorlama ile parçalanır (ORP kontrollü, %99+ giderim). Cr⁶⁺, pH 2-3'te metabisülfit ile Cr³⁺'e indirgenir. İki hat asla karışmaz.
3. DAF — Yağlı Akım
Yağ alma banyolarının KOİ + surfaktan yükü DAF ile yüzdürülür; çöktürme ve membranlar korunur. DAF ünitelerini GESU kendi fabrikasında üretir. DAF sistemleri →
4. Nötralizasyon & Kademeli Çöktürme
Her metalin minimum çözünürlük pH'ı farklıdır; karışık metalli suda tek pH ile tüm metaller giderilemez. Kademeli hidroksit çöktürme + koagülasyon-flokülasyon uygulanır; şelatlar önce kırılır.
5. Lamella / MF + Filtre Pres
Berraklaştırma lamella ya da MF membran ile yapılır (MF çıkışı: Ni <0,15, Cr <0,1, AKM <1 mg/L). Metal hidroksit çamuru filtre preste susuzlaştırılır. Filtre pres →
6. İnce Arıtma & UF + RO Geri Kazanım
Kum filtresi + aktif karbon (+ zeolit/reçine) "cila treni" çıkışı limitin çok altına çeker; UF + RO ile su durulamaya geri döner. Geri kazanım & ZLD →
Alt Sektörler
Galvanik Kaplama Tesisleri
Sorunlar
- Cr⁶⁺, Ni, Zn, Cu gibi ağır metaller — SKKY limitleri çok düşük
- Siyanürlü banyolar — toksik ve oksidasyonla yıkılmalı
- Asidik ve bazik durulama suları — pH 1-13 arası dalgalanma
GESU Çözümü
Neden GESU?
- Krom(VI) redüksiyon reaktörü imalatı
- PP tank ve dozlama sistemi üretimi
- SKKY Tablo 15 (metal sanayii — galvanik/elektrolitik kaplama) deşarj uyumu
- RO ile su geri kazanımı opsiyonu
- Referanslar: Norm Holding (5 tesis, çinko-nikel alaşım + çinko), Mitaş + Mişa Galvaniz (2 tesis), EJOT TEZMAK (2 tesis), TMK Kataforez
Kaplama Arıtmasında DAF mı? Evet — ve İşe Yarıyor
Kaplamacı DAF'ı genelde gıda ve yağ sektörü ekipmanı sanır. GESU sahada aksini kanıtladı: Norm'un çinko arıtma hattında DAF ve Şara Adana'da yağ arıtımında DAF çalışıyor.
Sır şurada: yağ alma banyoları (alkali, solvent, elektrolitik, emülsiyon) yüksek KOİ ve surfaktan yükünü DAF'ta bırakır; çöktürme ve membranlar korunur. DAF ünitelerini GESU kendi fabrikasında üretir.
TÜYİDER DERGİ'de Yayınlanan Makalemiz
"Metal Kaplamada Atıksu Arıtma ve Geri Kazanım: Bir Yükümlülükten Rekabet Avantajına" — TÜYİDER DERGİ, Sayı 23 (2026). Türkçe + İngilizce, 7 sayfa.
"Otuz yıla yakın süredir endüstriyel atıksuyla uğraşıyorum; bu sürede metal kaplama, karşıma çıkan sektörlerin hem en zorlusu hem de en öğreticisi oldu."
"Su azalıyorsa, kazanan onu temizleyip yeniden kullanandır."
Cem İbrikçi — GESU Kurucusu & Genel Müdürü · TÜYİDER Çevre ve Sürdürülebilirlik Çalışma Grubu Üyesi
Makaleyi İndir (PDF)
Kaplama Suyunun UF + RO ile Yeniden Kullanımı
Kaplamacı, ürün başına 20-100 m³/ton su tüketen ciddi bir su kullanıcısıdır. Doğru ön arıtmadan sonra UF + RO ile arıtılmış su, durulama kademelerine ve proses suyuna geri döner; su faturası ve deşarj yükü birlikte düşer.
GESU sahada kurdu: Beko-Arçelik Eskişehir fabrikasında mevcut arıtma tesisleri revize edildi, su geri kazanım sistemi sıfırdan kuruldu (basınçlı filtre → kartuş filtrasyon → RO → üretime dönüş) — devreye alma Ağustos 2026'da planlanıyor; Şara Adana'da yağlı akımda DAF çalışıyor; EJOT TEZMAK'ta UF + RO su hazırlama sistemi kaplama kalitesi için stabil su üretiyor.
Su geri kazanımı & ZLD çözümleri- Temiz su tüketiminde ve deşarj yükünde birlikte azalma
- Durulama kalitesinde stabilite → kaplama kalitesinde stabilite
- Değerli metallerin çamurdan / konsantreden geri kazanım opsiyonu
- Oran, atıksu karakterine ve konsantre yönetimine bağlıdır.
Kaplama Hattınız Değişiyorsa, Arıtmanız da Değişmeli
Krom ve fosfat esaslı ön kaplamaların yerini, çevreci profilleriyle zirkonyum esaslı nano-seramik dönüşüm kaplamaları alıyor. Cr⁶⁺ içermemeleri büyük avantaj; ancak bu banyolar hekzafloro-zirkonik asit esaslıdır ve atıksuya florür getirir.
Florür kendine has bir arıtma ister: kireç (Ca(OH)₂) ile kalsiyum florür (CaF₂) olarak çöktürülür ve 15 mg/L deşarj sınırının altına indirilir. Yani tesis krom dönüşümden zirkonyuma geçtiğinde, arıtma da krom redüksiyonundan florür çöktürmeye yeniden tasarlanmalıdır.
Kaplama hattı değiştikçe atıksu da değişir. İyi bir arıtma tesisi, bugünün değil, tesisin gelişeceği yarının kimyasını da öngörerek esnek tasarlanır. GESU her iki kimyayı da kurar.
Kaplama Arıtma Projenizi Konuşalım
Yeni hat, kapasite artışı ya da limit tutturamayan mevcut tesis — kaplama atıksuyu ve geri kazanım için doğru çözümü birlikte belirleyelim. Analiz sonuçlarınızı gönderin, GESU mühendisleri 48 saat içinde ön değerlendirme sunsun.
Hangi deşarj limitine tabisiniz?
Bu soru, arıtma tesisinizin boyutunu ve kademelerini belirleyen ilk sorudur — ve cevabı çoğu tesiste sanıldığından farklıdır.
Alıcı ortama doğrudan deşarj
Arıtılmış suyu dereye, göle, denize veya yeraltı suyuna veriyorsanız Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (SKKY) ekindeki sektör tablosu geçerlidir.
Sizin tablonuz
SKKY Tablo 15.3 / 15.5 / 15.7
Metal Sanayii — Galvanizleme (15.3) / Elektrolitik Kaplama (15.5) / Sıcak Daldırma Galvaniz (15.7)
Kanalizasyona veya OSB'ye deşarj
Bu durumda SKKY sektör tabloları UYGULANMAZ. Geçerli olan, bağlı bulunduğunuz su ve kanalizasyon idaresinin (BUSKİ, İSKİ, ASKİ vb.) ya da OSB'nin kendi kanalizasyon deşarj yönetmeliğidir.
Bu limitler idareden idareye değişir ve bazı parametrelerde SKKY'den daha sıkı olabilir. Teklif çalışmasına başlarken ilk istediğimiz belgelerden biri budur.
Alt tablo notu: Metal sanayiinde tek tablo yoktur: dağlama-asitleme 15.4, metal renklendirme 15.6, su verme 15.8, sırlama-emayeleme 15.11 gibi alt tablolar prosese göre bağlayıcı olabilir.
Dürüst not: Tesisinizin fiilen hangi tabloya tabi olacağı, çevre izni sürecinde il müdürlüğünün yaptığı sektör belirlemesi ile kesinleşir. Buradaki bilgi yol göstericidir, bağlayıcı bir hukuki görüş değildir — projelendirmede limitleri her zaman yetkili makamın yazısıyla teyit ederiz.
Kaynak: Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği eki (Resmî Gazete 31.12.2004/25687) ve sonraki değişiklikleri. Son değişiklik 23.10.2025/33056 bu tabloları etkilememiştir. Ayrıntı için SKKY deşarj limitleri rehberimize bakabilirsiniz.
Metal kaplama ve yüzey işlem atıksuyu tipik olarak neyle gelir?
Aşağıdaki tablo bu sektörde en sık karşılaştığımız parametreleri, neden zorlayıcı olduklarını ve hangi kademenin çözdüğünü bir arada gösteriyor. Teklif konuşmasına buradan başlıyoruz.
| Parametre | Tipik aralık | Neden zorlar | Hangi kademe çözer |
|---|---|---|---|
| Toplam krom / Cr⁶⁺ | 10 – 500 mg/L (banyo taşmasına göre) | Cr⁶⁺ zehirlidir ve çöktürülemez; önce Cr³⁺'e indirgenmelidir. | Metabisülfit ile indirgeme + hidroksit çöktürme |
| Siyanür (CN⁻) | 5 – 200 mg/L | Asitle karşılaşırsa ölümcül HCN gazı çıkar — ayrı hat zorunludur. | Alkali klorlama (oksidasyon), AYRI hatta |
| Nikel, çinko, bakır | 10 – 300 mg/L | Her metalin en az çözündüğü pH farklıdır; tek pH'ta hepsi birden çökmez. | Kademeli pH + hidroksit/sülfür çöktürme |
| pH | 1 – 13 arası | Asidik dekapaj ve alkali yağ alma suları uçlarda gelir. | Nötralizasyon, kademeli |
| Kompleks yapıcılar (EDTA, sitrat) | Değişken | Metali çözelti içinde tutar; klasik çöktürme çalışmaz. | Kompleks kırma + özel çöktürme |
| Yağ ve gres | 50 – 500 mg/L | Yağ alma banyolarından gelir; metal çöktürme floğunu bozar. | Emülsiyon kırma + DAF |
| AKM (çöktürme sonrası) | Hedef < 30 – 50 mg/L | Metal hidroksit floğu hafif ve kırılgandır. | Lamella çöktürme + kum/disk filtre |
Bu aralıklar genel mühendislik literatürü ve saha deneyimimizdeki tipik değerlerdir; bir taahhüt değildir. Sizin suyunuzun gerçek karakteri yalnız analizle belli olur — tasarımı ona göre yaparız.
Bu sektörde en sık gördüğümüz üç hata
Devraldığımız ve revize ettiğimiz tesislerde tekrar tekrar karşımıza çıkan üç şey. Yeni tesis kuruyorsanız bunlardan kaçının; mevcut tesisiniz sorun çıkarıyorsa cevabı çoğu zaman bu üçünden biridir.
Siyanürlü ve kromlu akım genel hatta karıştırılıyor
Bu, hem güvenlik hem arıtma açısından en tehlikeli hatadır. Siyanürlü su asidik suyla buluşursa hidrojen siyanür gazı açığa çıkar. Siyanür oksidasyonu ve krom indirgeme, genel nötralizasyondan ÖNCE ve AYRI hatlarda yapılmalıdır. Tesis planı bunun üzerine kurulur.
Tek pH'ta bütün metaller çöktürülmeye çalışılıyor
Çinko pH 9-10 civarında en az çözünür, nikel daha yüksekte, bakır daha düşükte. Karışık banyolu bir tesiste tek bir pH set değeri seçilirse bir metal çöker, diğeri çözünmüş hâlde çıkışa gider. Analizde hangi metal aşıyorsa cevap çoğu zaman burada saklıdır.
Durulama suları tek akımda toplanıyor
Kaskad (kademeli) durulama ve akım ayrımı yapılmadığında hem su tüketimi hem arıtma yükü katlanır. Ayrı toplanan konsantre banyo dökümleri kontrollü beslendiğinde tesis çok daha küçük ve kararlı olur.
Teklif için bize ne göndermelisiniz?
Bu sektöre özel sorular. Cevaplar elimizde olduğunda teklif tek turda çıkar; hepsini bilmiyorsanız da yazın, eksiğini birlikte tamamlarız.
- 1Hangi kaplama türleri var: çinko, çinko-nikel, sert krom, dekoratif krom, nikel, kataforez, eloksal, galvaniz
- 2Siyanürlü banyo var mı? Kromlu banyo var mı? Ayrı toplanıyor mu?
- 3Durulama suyu debisi (m³/gün) ve banyo döküm sıklığı/hacmi
- 4Varsa atıksu analizi: toplam krom, Cr⁶⁺, Ni, Zn, Cu, Fe, CN, yağ-gres, pH
- 5Deşarj hedefi ve tabi olunan mevzuat/OSB ön arıtma şartı
- 6Oluşan metal hidroksit çamurunun bertaraf yöntemi ve susuzlaştırma durumu
Metal Kaplama Atıksu Arıtma - Sıkça Sorulan Sorular
Aradığınız cevabı bulamadıysanız bizimle iletişime geçin.
Metal kaplama atıksuyu nasıl arıtılır?
Kaplama atıksuyu homojen değildir; kimyası birbirine düşman dört ayrı akım içerir: yağlı/organik (yağ alma banyoları), siyanürlü, kromlu (Cr⁶⁺) ve asit-alkali/ağır metal akımı. Doğru arıtmanın birinci kuralı akım ayrımıdır. Siyanürlü akım alkali klorlama ile oksitlenir, kromlu akım asidik ortamda Cr³⁺'e indirgenir, yağlı akım DAF ile yağından arındırılır; akımlar ancak bundan sonra nötralizasyon ve kademeli hidroksit çöktürmede buluşur. Çamur filtre preste susuzlaştırılır; çıkışta kum + aktif karbon ince arıtması, hedef geri kazanımsa UF+RO uygulanır. GESU bu ayrımı daha proje masasındayken şart koşar.
Siyanürlü ve kromlu (Cr⁶⁺) atıksular nasıl arıtılır?
Siyanür iki kademeli alkali klorlama ile parçalanır: birinci kademede pH 10-10,5'te siyanata, ikinci kademede pH 7-8'de karbondioksit ve azota oksitlenir. Doğru ORP kontrolüyle %99 üzeri giderim ve 0,5 mg/L altı çıkış sağlanır. Cr⁶⁺ ise pH 2-3'te sodyum metabisülfit ile 15-30 dakikada 0,1 mg/L altına inecek şekilde Cr³⁺'e indirgenir, ardından alkali ortamda hidroksit olarak çöktürülür. Kritik kural: biri oksidasyon, diğeri redüksiyon olan bu iki akım asla aynı ön arıtmaya girmemelidir — karıştırmak, birbirini iptal eden iki reçeteyi aynı kazana dökmek demektir.
Çinko-nikel alaşım kaplama atıksuyu neden daha zordur?
Otomotiv ve savunma sanayinin talebiyle saf çinkonun yerini, yaklaşık %12-15 nikel içeren çinko-nikel alaşım kaplama alıyor. Alkali çinko-nikel banyoları, metalleri çözeltide kararlı tutan güçlü kompleks (şelat) yapıcılar içerir; kompleks hâlindeki nikel klasik hidroksit çöktürme ile giderilemez. Önce pH düşürülerek ve gerekirse şelat parçalanarak kompleks kırılmalı, metal serbest bırakıldıktan sonra çöktürülmelidir. Çinko-nikelli atıksuyu sıradan çinko atıksuyu gibi tasarlamak, deşarjda nikel sınırını tutturamamak demektir. GESU, Norm Holding'in 5 tesisinde çinko-nikel alaşım ve çinko arıtma hatlarını bu yaklaşımla kurmuştur.
Metal kaplama arıtmasında DAF ne işe yarar?
Kaplama hattının başındaki yağ alma banyoları (alkali, solvent, elektrolitik, emülsiyon) yüksek KOİ, yağ-gres ve surfaktan yükü üretir; bu yük metal çöktürmeyi sabote eder ve membranları tıkar. Serbest yağ, sıyırma ve DAF (çözünmüş hava flotasyonu) ile alınır; kararlı emülsiyonlar kimyasal emülsiyon kırma ile DAF'a hazırlanır. GESU bunu sahada kanıtlamıştır: Norm'un çinko arıtma hattında ve Şara Adana'da yağ arıtımında GESU DAF üniteleri çalışmaktadır. DAF ünitelerini GESU kendi fabrikasında imal eder.
Kaplama atıksuyu geri kazanılabilir mi, hangi oranda?
Evet. Doğru ön arıtmadan (akım ayrımı, çöktürme, kum + aktif karbon ince arıtması) sonra membranlı geri kazanım ile kaplama atıksuyu durulama ve proses suyu olarak yeniden kullanılabilir. GESU referanslarında: Beko-Arçelik Eskişehir fabrikasında mevcut arıtma tesisleri revize edildi, su geri kazanım sistemi ise sıfırdan kuruldu; devreye alma Ağustos 2026'da planlanıyor — hat devreye alındığında arıtılmış su, basınçlı filtre tankları ve kartuş filtrasyon üzerinden RO'ya, oradan üretime geri dönecek; EJOT TEZMAK'ta UF+RO su hazırlama sistemi kuruludur. Geri kazanım oranı; atıksu karakterine, hedef kullanım noktasına ve konsantre yönetimine bağlıdır, projeye özel hesaplanır. Su tüketimi ürün başına 20-100 m³/ton olan bir sektörde geri kazanım, atıksuyu gider kaleminden rekabet avantajına çevirir.
Deşarj limiti aşılırsa ne olur, cezaları nelerdir?
Metal kaplama deşarjı, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'nin (SKKY) metal sanayi tablolarındaki ağır metal, siyanür ve florür limitlerine tabidir. Limit aşımı 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca ağır idari para cezaları doğurur; tekrarında cezalar katlanır, faaliyet durdurmaya ve OSB'lerde kanal bağlantı izninin iptaline kadar gidebilir. Ağır metaller kalıcı ve toksik olduğu için denetim toleransı düşüktür. Doğru yaklaşım ceza riskini taşımak değil; akım ayrımı ve doğru kimyasal sıralama ile tesisi limitin güvenli marjla altında çalışacak şekilde tasarlamaktır. Analiz sonuçlarınızı gönderin, 48 saat içinde ön değerlendirme sunalım.
Sözü referanslarımıza bırakalım
500+ tamamlanan proje, 17 ülke — bu sektörde neler yaptığımızı görün.
Metal & Kaplama referanslarımızı inceleyin