Izgaralar & Elekler
Kaba ve ince katı maddelerin sudan ayrılması. Otomatik temizlemeli ızgara ve elek sistemleri.
Izgara ve elek nedir, ne işe yarar? Izgara ve elek, bir arıtma tesisinin en başında duran mekanik ön arıtma ekipmanlarıdır: sudaki bez, plastik, tahta, kıl, tüy, elyaf ve sebze kabuğu gibi katıları, bunlar pompalara, karıştırıcılara, membranlara ve biyolojik havuza ulaşmadan tutarlar. Kaba ızgara tipik olarak 20-80 mm çubuk aralığıyla iri parçaları, ince ızgara ve tambur elek ise 0,25-6 mm aralıkla lifli ve küçük katıları yakalar; tutulan atık genellikle bir helezonla taşınıp preste susuzlaştırılarak konteynere verilir. Ön arıtmada ızgara atlanan tesiste tıkanma, pompa arızası ve çamur hattında yumaklaşma neredeyse kaçınılmazdır. GESU bu ekipmanları Bursa Deri İhtisas ve Karma OSB'deki kendi fabrikasında paslanmaz çelik (304 / 316L) veya karbon çelik gövdeyle imal eder.
Ürün Yelpazesi
Otomatik Kaba Izgara
Kanal tipi, zincirli veya tırmıklı. Aralık: 20-80 mm. Paslanmaz çelik gövde.
Otomatik İnce Izgara
Step screen, aralık 1-6 mm. Yüksek AKM giderimi. Kompakt tasarım.
Tambur Elek
Döner tambur tipi, 0.25-3 mm gözenek. Sürekli çalışma, düşük bakım.
Izgara Presi
Toplanan katıyı sıkıştırıp susuzlaştırır. Hacim %50-70 azalır.
Kompakt Ünite
Izgara + konveyör + pres tek kasada. Küçük tesisler için ideal.
Kanal Tipi Manuel Izgara
Basit uygulamalar için galvaniz veya paslanmaz çelik.
Teknik Özellikler
Malzeme & İmalat
Malzeme Seçenekleri
- AISI 304 / 316 Paslanmaz Çelik
- Galvaniz Çelik (ekonomik seçenek)
- Duplex Paslanmaz (agresif ortam)
- CNC lazer kesim ile hassas üretim
Uygulama Alanları
- Endüstriyel atıksu arıtma tesisleri
- Evsel / kentsel arıtma tesisleri
- Pompa istasyonları giriş koruması
- Su alma yapıları
Arıtma zincirinde ızgaranın yeri
Izgara ve elek, ön arıtmanın (mekanik arıtma) ilk kademesidir. Kendi başına kirlilik yükünü değil, arkadaki bütün ekipmanın ömrünü belirler.
Tutulan ızgara atığı bu zincirin dışına çıkar: helezon konveyör ve ızgara presi ile susuzlaştırılıp konteynere verilir.
Izgara neyi korur?
- Pompalar: bez ve lif, dalgıç pompa çarkına sarılarak debiyi düşürür ve motoru yakar.
- Karıştırıcı ve difüzörler: lifli katılar pervane miline dolanır, tıkalı difüzör havalandırma verimini düşürür.
- Membran modülleri: MBR öncesinde ince elek üreticinin garanti şartıdır; kaçan lif modülü kalıcı olarak sarar.
- Çamur hattı: ızgaradan kaçan katı, dekantör ve filtre preste kek kalitesini bozar, boruda tıkanma yapar.
Hangi sektörlerde kritiktir?
- Mezbaha & et işleme — kıl, tüy, işkembe içeriği ve doku parçaları için ince kademe şarttır.
- Sebze & meyve işleme — kabuk, sap ve yaprak yükü tambur elek için tipik uygulamadır.
- Kağıt ve tekstil — selüloz lifi ve hav, dar aralıklı elek olmadan tüm hattı dolaşır.
- Belediye / kentsel ve OSB — karışık evsel atık ve ıslak mendil yükü için kaba + ince çift kademe.
- Deri ve su ürünleri — kıl, et artığı ve pul yükü; klorür nedeniyle 316L tercih edilir.
Otomatik ızgara bir çevrimde ne yapar?
Aşağıdaki adımlar mekanik temizlemeli bir kanal ızgarasının tek temizleme çevrimini anlatır. Tambur elek ve step (basamaklı) elekte hareket biçimi değişir, mantık aynıdır.
-
1
Su ızgara yüzeyinden geçer
Atıksu kanaldan gelir ve çubuk ızgaranın ya da elek yüzeyinin arasından süzülür. Çubuk aralığından büyük katılar yüzeyde tutulur; su geçmeye devam eder.
-
2
Tutulan katı yük kaybı yaratır
Yüzeyde biriken paçavra, plastik ve lif suyun geçişini zorlaştırır. Izgaranın önündeki su seviyesi yükselir, arkasındaki düşer — aradaki fark ızgaranın ne kadar dolduğunun ölçüsüdür.
-
3
Seviye farkı temizlemeyi tetikler
Fark, ayarlanan eşiği geçince tahrik devreye girer. En güvenli tetikleme budur; yedeği olarak zaman rölesi (ör. saatte bir çevrim) ve elle çalıştırma da bulunur. İkisi birlikte kullanıldığında hem gereksiz çalışma hem geç kalma önlenir.
-
4
Tarak yüzeyi sıyırır
Tırmık, basamak ya da döner tambur yüzeyi süpürerek tutulan katıyı üst boşaltma ağzına taşır. Tarak dişleri çubukların arasına girecek şekilde imal edilir; aralık ne kadar darsa diş de o kadar incedir.
-
5
Atık bir sonraki noktaya aktarılır
Boşaltma ağzından çıkan ızgara atığı doğrudan konteynere, helezon konveyöre ya da ızgara presine düşer. Presten geçen atığın hacmi ve su içeriği belirgin şekilde azalır.
-
6
Çevrim kapanır
Seviye farkı ayar değerinin altına inince tahrik durur, ekipman bekleme konumuna geçer. Sayaç ve çalışma süresi PLC'ye kaydedilir; bu veri bakım planlamasının temelidir.
Emniyet ve duruş mantığı: Sıkışma anında tahriki koruyan bir eleman bulunur: moment (tork) şalteri, kaymalı kavrama veya elektronik akım izleme. Ekipman durur, alarm verir ve genellikle otomatik olarak birkaç kez ters yönde çalıştırılıp yeniden denenir. Bu koruma olmadan kalın bir paçavra tarak kolunu eğer.
Izgara ve elek neye göre seçilir?
Teklif hazırlarken sorduğumuz sorular ve bunların tasarımda ne belirlediği. Bu tablo bir model listesi değil, karar tablosudur.
| Kriter | Neden belirleyici | Nasıl karar verilir |
|---|---|---|
| Kanal genişliği ve su derinliği | Ekipmanın mekanik gövde ölçüsünü ve montaj açısını doğrudan belirler. | Mevcut betonarme kanal ölçüsünden; yeni tesiste debi ve yaklaşma hızından hesaplanır. |
| Çubuk aralığı / elek açıklığı | Tutulan katı boyutunu, ızgara atığı miktarını ve yük kaybını belirler. | Korunacak en hassas ekipmana göre: pompa geçiş açıklığı, membran üreticisinin şartı, MBR öncesi elek zorunluluğu. |
| Yaklaşma (kanal) hızı | Düşükse kanal dibinde kum çöker; yüksekse tutulan katı çubuklardan sıyrılıp geçer. | Mekanik temizlemeli kanal ızgaralarında literatürde tipik olarak 0,6-1,0 m/s aralığı hedeflenir. |
| Temizleme tipi | Operatör iş yükünü ve tıkanma riskini belirler. | Manuel yalnızca küçük debi / by-pass kanalı için; sürekli işletmede tırmıklı, zincirli, step (basamaklı) veya döner tambur. |
| Temizleme tetiklemesi | Gereksiz çalışma aşınmayı, geç çalışma taşmayı getirir. | Izgara önü-arkası seviye farkı (en güvenlisi), zaman ayarı veya ikisinin birlikte kullanımı. |
| Gövde ve tarak malzemesi | Korozyon ömrünü ve hijyen uygunluğunu belirler. | Genel uygulamada AISI 304; klorürlü/asidik ortamda 316L; ekonomik ve az agresif noktalarda epoksi korumalı karbon çelik. |
| Izgara atığının akıbeti | Atığın taşınma, kokusu ve bertaraf hacmi işletmenin günlük derdidir. | Doğrudan konteyner, helezon konveyör ile aktarma veya ızgara presi ile susuzlaştırıp hacim küçültme. |
| Kapak ve koku yönetimi | Kapalı hacimde H₂S birikimi hem koku hem korozyon hem iş güvenliği sorunudur. | Kapaklı gövde + koku emiş bağlantısı; gerekiyorsa scrubber veya biyofiltre hattına bağlanır. |
| Yedeklilik ve by-pass | Tek hatlı ızgarada bakım demek tesisin durması demektir. | Sürekli çalışan tesiste ikinci kanal + manuel yedek ızgara veya penstoklu by-pass planlanır. |
| Elektrik ve kontrol | Islak, korozif ve patlayıcı olabilen ortamda ekipman güvenliği. | Koruma sınıfı, yerel kumanda kutusu, aşırı yük koruması ve PLC/SCADA entegrasyon isteğine göre. |
Verilen hız aralığı genel mühendislik literatüründeki tipik tasarım değeridir; nihai değerler atıksu karakteri, pik debi ve saha koşullarına göre belirlenir.
Bu ekipmanı kim üretiyor?
Izgara ve elekler GESU'nun Bursa Deri İhtisas ve Karma OSB'deki kendi fabrikasında üretilir — tasarım, kesim, kaynak, montaj ve pano aynı çatı altındadır.
Malzeme
- Paslanmaz çelik AISI 304 ve 316L
- Karbon çelik (St 37) — epoksi veya galvaniz korumalı
- PP / HDPE — korozif hatlarda gövde ve oluk
Üretim kabiliyeti
- Robotik kaynak (Yaskawa), MIG/TIG kaynak
- CNC plazma ve lazer kesim — çubuk/elek yüzeyinde hassas açıklık
- CNC hidrolik abkant ve silindirik bükme
- 4 metre PP/HDPE CNC alın kaynak makinası
- Kumlama, boyama, epoksi kaplama; PLC ve pano imalatı bünyede
Teslim ve garanti
- Mekanik ekipmanda 2 yıl, paslanmaz gövdede 5 yıl garanti
- Kanal ölçüsüne göre projelendirme; standart kalıp dayatması yok
- Izgara + konveyör + pres kompakt ünite olarak tek gövdede birleştirilebilir
- Devreye alma ve operatör eğitimi anahtar teslim kapsamında
Hangi parça hangi malzemeden imal edilir?
"Paslanmaz" tek kelimeyle teklif karşılaştırılmaz. Aşağıda ekipmanın her ana parçası için tipik malzeme seçimimiz, agresif ortam alternatifi ve seçimi belirleyen mühendislik nedeni yer alıyor.
| Parça | Tipik seçim | Agresif / ağır hizmet | Neden böyle seçilir |
|---|---|---|---|
| Kanal çerçevesi ve gövde | AISI 304 | AISI 316L / duplex | Sürekli ıslak-kuru döngüsündeki bölge korozyonun en hızlı ilerlediği yerdir; sıvı-hava ara yüzeyi kritiktir. |
| Izgara çubukları / elek yüzeyi | AISI 304 lama | AISI 316L | Aralık toleransı burada tutulur; CNC lazer/plazma kesim ile açıklık boyunca sabit kalır. |
| Tarak, tırmık ve sıyırıcı dişleri | AISI 304/316L | Aşınmaya dayanıklı takviye | Aşınma parçasıdır; ayrı ayrı sökülüp değişebilecek şekilde cıvatalı imal edilir. |
| Zincir, dişli ve mafsallar | Paslanmaz zincir | Paslanmaz + takviyeli baklalar | Galvaniz zincir atıksuda kısa ömürlüdür. Zincirli tiplerde ömrü belirleyen tek parça budur. |
| Yataklar ve burçlar | Su seviyesinin üstünde | Yağlamasız kuru burç | Doğru tasarımda su altında yatak bulunmaz; bulunuyorsa yağlama hattı ve periyodik bakım şarttır. |
| Motor-redüktör | IP55/IP65 gövde | Paslanmaz veya boyalı gövde | Koruma sınıfı ve montaj konumu (yıkama suyu, sel riski) proje bazında belirlenir. |
| Kapak ve koku emiş bağlantısı | AISI 304 veya PP | PP / PVC | H₂S'li ortamda plastik kapak paslanmazdan daha uzun ömürlüdür; koku hattına flanşla bağlanır. |
AISI 304 (EN 1.4301)
Genel atıksu uygulamalarında standart seçim. Klorür ve düşük pH karşısında çukurcuk korozyonuna açıktır.
AISI 316L (EN 1.4404)
Molibden içerir; klorürlü, asidik ve deniz suyu etkisindeki hatlarda tercih edilir. Düşük karbon kaynağa uygundur.
Duplex (EN 1.4462)
Yüksek klorür ve yüksek mekanik yükün birlikte olduğu özel hatlarda; proje bazında değerlendirilir.
Kaynaklı paslanmaz imalatta kaynak sonrası temizlik ve pasifleştirme uygulanır; bu işlem atlanırsa doğru malzeme seçilmiş olsa bile ısı etkisi bölgesi ilk korozyon noktası olur.
Fiyata ne dahil, ne değil?
Ekipman tekliflerinin karşılaştırılmasını en çok zorlaştıran şey kapsam farkıdır: iki teklif aynı ekipmanı anlatır ama biri panoyu, montajı ve devreye almayı içerir, diğeri içermez. Aşağıda tipik kapsam ayrımımız yer alıyor.
Standart teslimde dahil
- Izgara/elek gövdesi, çerçevesi ve temizleme mekanizması
- Motor-redüktör ve mekanik aşırı yük koruması
- Yerel kumanda kutusu (start/stop, el-otomatik seçici, acil stop)
- Ankraj seti ve montaj bağlantı elemanları
- Fabrika içi kuru test ve mekanik kontrol
- Saha montajı, devreye alma ve operatör eğitimi
- Montaj/ölçü resmi, kullanım ve bakım kılavuzu
- Mekanik ekipmanda 2 yıl, paslanmaz gövdede 5 yıl garanti
Opsiyon olarak verilir
- Izgara önü-arkası fark seviye ölçümü (ultrasonik veya şamandıra)
- PLC + SCADA entegrasyonu, uzaktan izleme
- Izgara presi (atık hacmini küçültür) ve helezon konveyör
- Kapalı gövde + koku emiş flanşı, scrubber hattına bağlantı
- By-pass kanalı için manuel yedek ızgara
- Yıkama suyu hattı, nozul ve solenoid vana grubu
- AISI 316L veya duplex malzemeye yükseltme
- 2 yıllık işletme için yedek parça seti
- Sıcak iklim/soğuk iklim uyarlamaları, ısıtıcı
Alıcı tarafına ait
- Betonarme kanal, platform ve ankraj yüzeyi
- Ekipmana kadar elektrik besleme kablosu ve ana pano beslemesi
- Montaj sırasında vinç/forklift ve saha yardımcı personeli
- Yıkama için temiz su hattı (opsiyon seçildiyse)
- Izgara atığı konteyneri ve bertaraf
- Saha inşaat işleri, kanal tadilatı, boru bağlantıları
Garanti
Mekanik ekipmanda 2 yıl, paslanmaz gövdede 5 yıl. Aşınma ve sarf parçaları (conta, bez, astar, lastik sıyırıcı, prob sarfı) garanti kapsamı dışındadır.
Yedek parça
Ekipmanı kendi atölyemizde imal ettiğimiz için yedek parçası da bizde üretilir; ithal parça beklemesi olmadan temin edilir.
Retrofit ve modernizasyon
Mevcut betonarme yapıya ve mevcut kanal ölçüsüne göre projelendirme yapılır; ekipman sahaya uyarlanır, saha ekipmana değil.
Bu ayrım tipik kapsamı gösterir. Her teklifte kapsam madde madde yazılır ve sözleşmeyle kesinleşir; proje şartlarına göre kalemler standart ile opsiyon arasında yer değiştirebilir.
Izgara & elek — sık sorulanlar
Kaba ızgara mı, ince ızgara mı gerekir?
İkisi birbirinin alternatifi değil, ardışık iki kademedir. Kaba ızgara (tipik 20-80 mm çubuk aralığı) bez, plastik, tahta, kemik gibi iri parçaları tutarak pompaları ve arkadaki ekipmanı korur. İnce ızgara veya elek (tipik 0,25-6 mm) elyaf, kıl, tüy, sebze kabuğu gibi ince katıları alır ve arkadaki DAF, dengeleme veya biyolojik kademenin yükünü düşürür. Kanal debisi küçük ve katı yükü düşük tesislerde tek kademe yeterli olabilir; lifli atıksu üreten mezbaha, kağıt ve tekstil tesislerinde ince kademe pratikte zorunludur.
Izgara çubuk aralığı nasıl seçilir?
Aralık, korumak istediğiniz en hassas ekipmanın kabul edebileceği en büyük partikül boyutuna göre seçilir. Dalgıç pompanın çark geçiş açıklığı, membran modülünün üretici şartı veya MBR öncesi 1-3 mm elek zorunluluğu gibi kısıtlar aralığı belirler. Aralık daralttıkça tutulan katı miktarı ve yük kaybı artar, temizleme sıklığı ve ızgara atığı hacmi büyür; bu yüzden 'ne kadar ince o kadar iyi' doğru değildir, aralık ile arkadaki ekipmanın ihtiyacı eşleştirilir.
Manuel ızgara mı, otomatik temizlemeli ızgara mı?
Manuel ızgara yalnızca çok küçük debili, düşük katı yüklü ve operatörün düzenli müdahale edebildiği noktalarda ya da otomatik ünitenin bakıma alındığı by-pass kanalında mantıklıdır. Katı yükü arttıkça manuel ızgara tıkanır, kanalda su kabarır ve taşma riski doğar. Otomatik temizlemeli tipler tırmığı zaman ayarına veya ızgara önü-arkası seviye farkına göre çalıştırır; seviye farkı tetiklemesi hem gereksiz çalışmayı hem de tıkanmayı önlediği için sahada en güvenli çözümdür.
Izgara ve elek ekipmanının bakımı nasıl yapılır?
Günlük olarak ızgara önü su seviyesi ve atık boşaltma noktası gözle kontrol edilir; seviye farkının büyümesi tıkanmanın ilk işaretidir. Haftalık kontroller tırmık/tarak dişlerinin, sıyırıcı lastiğinin ve yıkama nozullarının durumunu kapsar. Periyodik olarak zincir gerginliği, kızak ve burç aşınması, redüktör yağ seviyesi ile emniyet şalterleri kontrol edilir; redüktör yağ değişimi üretici talimatındaki saat/periyoda göre yapılır. Tambur eleklerde ek olarak elek yüzeyi basınçlı su ile yıkanır, aksi halde gözenekler yağ ve biyofilmle körelir.
Gövde malzemesi olarak 304 mü 316L mi seçilmeli?
AISI 304 evsel atıksu, gıda ve genel endüstriyel uygulamaların çoğunda yeterlidir. Klorür içeriği yüksek atıksularda (deri, su ürünleri, tuzlu proses suları, deniz suyu etkisi), asidik ortamda veya agresif kimyasal temasında 316L tercih edilir; molibden katkısı çukurcuk (pitting) korozyonuna direnç verir. Karbon çelik (St 37) gövde, epoksi veya galvaniz koruma ile ekonomik uygulamalarda kullanılabilir ancak sürekli ıslak ve aşındırıcı bölgede paslanmaz kadar ömürlü değildir. GESU her üç malzemeyi de kendi fabrikasında işler.
Bir sonraki adım
Izgara, elek ve kum ayırmanın arkasındaki teknoloji.
Tutulan ızgara atığını konteynere taşıyan helezon ve presler.
Izgaradan sonraki kademe: kum, çakıl ve yüzer yağ.
Kanal genişliği, debi ve hedef aralığı yazın; uygun ızgara tipini birlikte belirleyelim.
Kendi İmalatımızdan
Stok görsel değil — kendi imalatımız, kendi sahalarımız.
GESU Proje Çiziminden
Kaba ızgara ünitesi — kendi mühendislik ekibimizin 3D tasarım ve imalat çizimi.
Izgara ve elek teklifi için bize ne göndermelisiniz?
Aşağıdaki bilgiler elimizde olduğunda teklif tek turda çıkar. Eksik bilgiyle gelen taleplerde teklif süreci uzar, çünkü aynı soruları sormak zorunda kalırız. Hepsini bilmiyorsanız da yazın — bildiğiniz kadarıyla başlarız.
- 1Kanal genişliği, kanal derinliği ve normal su seviyesi (yeni tesiste: tasarım debisi)
- 2Ortalama ve pik debi — m³/saat
- 3İstenen çubuk aralığı ya da korunacak ekipman (pompa geçiş açıklığı, membran üreticisinin şartı)
- 4Atıksu karakteri: evsel mi endüstriyel mi, yağ/lif/paçavra yoğunluğu, klorür ve pH
- 5Izgara atığının nereye gideceği — konteyner mesafesi ve boşaltma yüksekliği
- 6Elektrik: gerilim/frekans, mevcut pano var mı, PLC/SCADA entegrasyonu isteniyor mu
- 7Kapalı hacimde mi çalışacak, koku emişi gerekiyor mu
- 8Mevcut kanala sonradan montaj mı, yeni tesis mi (retrofit ölçüleri farklı çalışılır)
Elinizde analiz veya proje dosyası yoksa da yazın; ilk turda hangi verinin gerektiğini biz çıkarırız.
Projenizi Konuşalım
1996'dan beri edindiğimiz deneyimle projenize en uygun çözümü birlikte belirleyelim.