Gaz Arıtma & Koku Giderme
Scrubber, biyofiltre ve aktif karbon sistemleri ile endüstriyel emisyon kontrolü ve koku yönetimi.
Kısa cevap
Gaz arıtmada kullanılan yöntemler kirleticinin kimyasına göre ayrışır. Kimyasal yıkamalı scrubber asidik ve bazik gazları uygun kimyasalla nötralize eder; biyolojik scrubber ve biyofiltre organik kaynaklı kokuyu mikroorganizmalarla parçalar; aktif karbon düşük derişimli VOC ve kalıntı kokuyu tutan polisaj kademesidir; venturi scrubber ise dolgu yatağını tıkayacak toz ve aerosol içeren gazlar içindir. Bunlar tek başına ya da birbirinin ardına kurulur.
Gaz Arıtma Nedir?
Endüstriyel gaz arıtma, üretim proseslerinden veya atıksu arıtma tesislerinden kaynaklanan zararlı gazların (H₂S, NH₃, VOC, HCl, SO₂) ve koku bileşiklerinin atmosfere verilmeden önce temizlenmesidir.
GESU, gaz arıtmada yıkamalı (kimyasal) scrubber ve biyolojik (bio) scrubber ailelerinde uzmanlaşmıştır; biyofiltre ve aktif karbon adsorpsiyon üniteleri bu aileleri tamamlar. Yöntemler emisyon türüne, konsantrasyona ve debiye göre tek başına veya kombinasyon halinde uygulanır.
Teknolojiler
Kimyasal Yıkamalı Scrubber
Asidik/bazik yıkama sıvısı ile gazların absorbe edilmesi. H₂S, NH₃, HCl, SO₂ giderimi. Çok kademeli yıkama mümkün.
Biyofiltre
Biyolojik dolgu üzerinde mikroorganizmalar ile düşük konsantrasyonlu koku ve VOC giderimi. Düşük işletme maliyeti.
Aktif Karbon
Adsorpsiyon ile VOC, solvent ve düşük konsantrasyonlu koku giderimi. Granüler veya fiber medya.
Biyolojik Scrubber (Bio Scrubber)
Yıkama sıvısında mikroorganizmalar ile H₂S ve koku giderimi. Kimyasal tüketimi yok, düşük işletme maliyeti.
Venturi Scrubber
Venturi ve jet-venturi tipi yıkamalı gaz kuleleri; toz ve aerosol içeren gazlarda yüksek verimli yıkama.
Kapalı Sistem
Havuz ve tank kapatma + emme havalandırma ile koku yayılımının önlenmesi.
Uygulama Alanları
Atıksu Tesisleri
- Terfi istasyonu ve ızgara binası koku kontrolü
- Çamur susuzlaştırma ünitesi H₂S giderimi
- Anaerobik reaktör biyogaz temizleme
Endüstriyel Emisyon
- Kimya ve petrokimya tesisleri
- Boya, lak, solvent kullanan tesisler
- Rendering ve hayvan yemi fabrikaları
GESU Farkı
Kimyasal scrubber mı, biyolojik scrubber mı?
Gaz arıtmada en çok sorulan soru budur ve cevabı kirleticinin kimyasında saklıdır. Aşağıdaki tablo iki ailenin gerçek işletme farklarını yan yana koyuyor.
| Karşılaştırma | Kimyasal yıkamalı scrubber | Biyolojik scrubber / biyofiltre |
|---|---|---|
| Ne için uygun | Asidik/bazik gazlar: HCl, NH₃, H₂S, SO₂, HF, Cl₂, asit dumanı | Organik kaynaklı koku: H₂S (düşük derişim), merkaptan, aminler |
| Giderim mekanizması | Absorpsiyon + kimyasal reaksiyon (nötralizasyon/oksidasyon) | Dolgudaki mikroorganizmaların biyolojik oksidasyonu |
| Kimyasal tüketimi | Sürekli — NaOH, H₂SO₄, NaOCl; tüketim kirletici yüküne bağlı | Neredeyse yok; yalnız besleyici ve pH düzeltme |
| İşletme maliyeti | Kimyasal kalemi belirleyicidir | Belirgin şekilde düşük |
| Yük değişimine tepkisi | Hızlı — dozaj anında artırılır | Yavaş; biyolojik yatağın adapte olması zaman ister |
| Devreye alma süresi | Kısa — ayarlar yapılır yapılmaz çalışır | Biyolojik yatağın oturması için aşılama ve bekleme süresi gerekir |
| Duruşa dayanıklılık | Uzun duruştan sonra hemen çalışır | Uzun duruşta biyokütle zayıflar; yeniden devreye alma gerekir |
| Tipik kullanım | Metal kaplama asit dumanı, kimya reaktör havalandırması, yüksek H₂S | Kentsel arıtma tesisi koku kontrolü, rendering ve gıda kokusu |
Aktif karbon ne zaman?
Islak ya da biyolojik kademeden sonra kalan düşük derişimli VOC, solvent ve kalıntı koku için. Tek başına yüksek yükte kullanılırsa karbon çok hızlı doyar ve değişim maliyeti işletmeyi zorlar — bu yüzden neredeyse her zaman son kademe olarak konumlanır.
Venturi ne zaman?
Gaz toz veya aerosol taşıyorsa dolgulu kule kısa sürede tıkanır. Venturi ve jet venturi tiplerinde dolgu yatağı yoktur; yıkama, hızlandırılmış gazın sıvı damlacıklarıyla çarpışmasıyla olur. Basınç kaybı yüksektir, karşılığında tıkanma sorunu ortadan kalkar.
Gaz arıtma teknolojileri — sık sorulanlar
Aktif karbon tek başına yeterli olur mu?
Yalnız çok düşük derişimli koku ve VOC için. Yüksek yükte karbon hızla doyar ve yenileme/değişim maliyeti işletmeyi zorlar. Doğru kullanım biçimi, ıslak veya biyolojik kademeden sonra son polisaj kademesi olmasıdır.
Biyofiltre ile biyolojik scrubber arasındaki fark ne?
Biyofiltrede gaz, üzerinde mikroorganizma yaşayan nemli bir yatak malzemesinden (organik medya veya mineral taşıyıcı) geçer; ayrı bir sirkülasyon sıvısı yoktur. Biyolojik scrubberda ise bir yıkama sıvısı sirküle eder ve biyokütle bu sıvıyla birlikte çalışır. Biyofiltre daha basit ve ucuzdur ama daha büyük hacim ister ve nem kontrolüne duyarlıdır.
Venturi scrubber ile dolgulu kule arasında nasıl seçim yapılır?
Belirleyici soru şudur: gaz toz veya aerosol taşıyor mu? Taşıyorsa dolgu yatağı zamanla tıkanır ve verim düşer; venturi tipinde dolgu olmadığı için bu risk yoktur. Temiz gaz akımlarında ise dolgulu kule daha düşük basınç kaybıyla, yani daha az fan enerjisiyle aynı işi yapar.
Çok kademeli scrubber ne zaman gerekir?
Emisyonda hem asidik hem bazik bileşen varsa (aynı sıvıyla ikisi birden tutulamaz), giriş derişimi çok yüksekse veya emisyon sınırı tek kademeyle sağlanamıyorsa. Tipik düzen: birinci kademe asidik yıkama, ikinci kademe alkali yıkama, gerekirse üçüncü kademe aktif karbon.
Gaz arıtma ünitesinin bakımı nelerden oluşur?
pH/ORP problarının periyodik kalibrasyonu, püskürtme nozullarının tıkanma kontrolü, dolgu yatağındaki fark basıncın izlenmesi, damla tutucunun temizliği, sirkülasyon pompası ve fan rulman bakımı, kimyasal stok ve blöf hattının kontrolü. Dolgu yatağının fark basıncı yükseliyorsa tıkanma başlamış demektir.
Projenizi Konuşalım
30 yıllık deneyimimizle projenize en uygun çözümü birlikte belirleyelim.