Dozlama Sistemleri
Kimyasal hazırlama ve dozlama üniteleri. Kireç, polimer, koagülant ve dezenfektan dozlama.
Dozlama sistemi nedir, ne işe yarar? Dozlama sistemi, arıtma prosesinin ihtiyaç duyduğu kimyasalı (koagülant, polielektrolit, kireç, asit/baz, dezenfektan) doğru derişimde hazırlayıp doğru noktaya, doğru debide besleyen hazırlama ve besleme ünitesidir. Tipik bir ünite depolama/hazırlama tankı, karıştırıcı, dozaj pompası, seviye ve emniyet donanımı ile bir ölçüm sinyaline (debi, pH, ORP, kalan klor) bağlı kontrolden oluşur. Kimyasal arıtmanın verimi doğrudan dozlamanın doğruluğuna bağlıdır: eksik doz flok oluşturmaz ve deşarj limitini tutturamaz, aşırı doz ise kimyasal tüketimini ve oluşan çamur miktarını gereksiz büyütür. GESU bu üniteleri Bursa Deri İhtisas ve Karma OSB'deki kendi fabrikasında imal eder.
Ürün Yelpazesi
Kireç Hazırlama Ünitesi
Kireç süt hazırlama ve dozlama. Masif PP tank, karıştırıcı, dozlama pompası dahil.
Polielektrolit Hazırlama
3 bölmeli otomatik polimer çözme ve dozlama. Kuru veya emülsiyon polimer.
Koagülant Dozlama
PAC, FeCl₃, Al₂(SO₄)₃ depolama ve dozlama. Debi oransal kontrol.
Asit-Baz Dozlama
HCl, H₂SO₄, NaOH dozlama. pH kontrollü otomatik dozlama.
Dezenfektan Dozlama
NaOCl, ClO₂ dozlama. Kalan klor kontrollü.
Dozlama Pompaları
Diyafram, peristaltik ve vidalı dozlama pompaları.
Teknik Özellikler
Dozlama arıtma zincirinin neresinde devreye girer?
Dozlama tek bir noktada değil, hattın birçok kademesinde ayrı ayrı bulunur. Aynı tesiste birbirinden bağımsız üç-dört dozlama ünitesi olması olağandır; her birinin kimyasalı, malzemesi ve kontrol biçimi farklıdır.
Asit-baz ile pH ayarı
HCl, H₂SO₄ veya NaOH ile atıksu pH'ı biyolojik ya da kimyasal kademenin çalışma aralığına çekilir. Kapalı çevrim pH kontrolü ve ölü zaman (prob gecikmesi) tasarımın kritik noktasıdır. Nötralizasyon →
Koagülant dozlama
PAC, FeCl₃ veya alüminyum sülfat, flaş mikser ya da boru içi statik mikser noktasına debi oransal olarak verilir. Karıştırma yetersizse doz artırmak sonucu düzeltmez. Koagülasyon →
Polielektrolit dozlama
Hazırlanmış ve olgunlaştırılmış polimer çözeltisi, yavaş karıştırmalı flokülasyon bölmesine verilir. Buradan sonra flok kırılmamalıdır. Karıştırıcılar →
DAF ve çöktürme öncesi
Yüzdürme veya çöktürme ünitesine giren suyun flok yapısı doğrudan dozlamanın ürünüdür. DAF sistemleri → · Çöktürücüler →
Susuzlaştırma polimeri
Filtre pres, dekantör veya bant pres öncesi çamur şartlandırma polimeri. Kek kuru maddesi ile polimer dozu doğrudan ilişkilidir. Filtre pres →
Dezenfeksiyon ve membran kimyasalları
NaOCl / ClO₂ ile dezenfeksiyon; membran hattında antiskalant, pH ayarı, klor giderme ve CIP kimyasalları. Membran sistemleri → · Geri kazanım →
Hangi sektörlerde tipik olarak gerekir?
Kimyasal arıtma kademesi bulunan hemen her tesiste dozlama ünitesi vardır. GESU'nun saha deneyimi olan sektörlerden birkaçı:
Bir dozlama ünitesi çevrimde ne yapar?
Aşağıdaki adımlar kimyasal hazırlama ve dozlama zincirini baştan sona anlatır. Kireç, polielektrolit, koagülant, asit-baz ve dezenfektan hatlarında bileşenler değişir, sıra aynı kalır.
-
1
Kimyasal depolanır veya hazırlanır
Sıvı kimyasal doğrudan depo tankından çekilir. Toz kimyasal (kireç, kuru polimer) ise önce hazırlama ünitesinde çözülür: dozajlanır, ıslatılır ve olgunlaşma süresi boyunca karıştırılır.
-
2
Polimerde olgunlaşma süresi beklenir
Polielektrolit çözüldüğü anda etkin değildir; zincirlerinin açılması için bekleme gerekir. Bu yüzden polimer üniteleri üç bölmelidir: çözme → olgunlaştırma → besleme. Bölmeler atlanırsa polimer tüketimi artar, flok zayıf kalır.
-
3
Dozlama pompası sabit hacimli darbe verir
Diyaframlı pompa her strokta belirli bir hacim basar. Peristaltik pompa hortum sıkıştırarak çalışır; aşındırıcı ve kireçli akışkanda tercih edilir.
-
4
Doz miktarı kontrol edilir
Üç yol vardır: sabit doz (elle ayarlı), debi oransal doz (akış ölçerden alınan sinyalle) ve analiz geri beslemeli doz (pH, ORP, kalan klor probundan gelen sinyalle). Doğru kontrol biçimi kimyasal maliyetini doğrudan belirler.
-
5
Kimyasal enjeksiyon noktasında karışır
Enjeksiyon vanası boru içine dozlar; hemen ardından statik mikser veya türbülanslı bölge kimyasalı dağıtır. Karışmadan ilerleyen kimyasal ne reaksiyona girer ne de ölçülebilir.
-
6
Emniyet ve doğrulama elemanları devreye girer
Basınç emniyet valfi, darbe sönümleyici, geri tepme valfi ve kalibrasyon silindiri hattı korur. Kalibrasyon silindiri, pompanın gerçekten ne kadar bastığını sahada ölçmenin tek pratik yoludur.
Emniyet ve duruş mantığı: Kimyasal dozlama, arıtma tesisinin iş güvenliği açısından en riskli bölümüdür. Kimyasal uyumsuz malzeme seçimi (ör. sodyum hipoklorit hattında yanlış plastik) hattı çözer. Depolama tankının altında sızıntı toplama havuzu, göz duşu ve uygun havalandırma standart gerekliliktir; asit ve hipoklorit hatları asla aynı toplama havuzuna bağlanmaz.
Dozlama ünitesi neye göre seçilir?
Aşağıdaki tablo bir katalog listesi değil, teklif öncesi netleştirilmesi gereken karar başlıklarıdır. Bu satırlar doldurulduğunda dozlama ünitesinin malzemesi, hacmi, pompa tipi ve kontrol biçimi büyük ölçüde belirlenmiş olur.
| Kriter | Neye bakılır | Mühendislik notu |
|---|---|---|
| Kimyasalın cinsi ve derişimi | Ticari derişim, yoğunluk, viskozite, katı içeriği, donma noktası | Malzeme seçiminin tek belirleyicisidir. Aynı ünite farklı kimyasala geçirilecekse baştan söylenmelidir. |
| Islanan yüzey malzemesi | Tank, boru, vana, pompa kafası, conta ve diyafram malzemesi ayrı ayrı | PP/HDPE çoğu asit-baz-tuz için uygundur. Hipoklorit ve klorürlü çözeltilerde paslanmaz çelik korozyona uğrar; contalarda kimyasala göre EPDM/FKM/PTFE ayrımı yapılır. |
| Dozaj debisi aralığı | Minimum ve maksimum doz, tesis debisinin gün içi değişimi | Pompa çalışma noktası katalog kapasitesinin ortalarında olmalıdır. Uç noktalarda çalışan pompa ya doğruluğunu kaybeder ya da büyüme payı bırakmaz. |
| Karşı basınç | Dozaj noktasındaki hat basıncı + boru sürtünme kaybı + emniyet payı | Basınçlı hatta (ör. RO besleme, filtre girişi) dozlayan pompa ile açık tanka dozlayan pompa aynı seçilmez. |
| Pompa tipi | Diyafram / peristaltik / vidalı (helisel rotorlu) | Diyafram düşük debi ve yüksek basınçta yaygındır. Kireç sütü, yoğun polimer ve aşındırıcı süspansiyonlarda peristaltik veya vidalı tercih edilir. Gaz çıkaran hipoklorit için havalandırmalı (degassing) kafa gerekir. |
| Kontrol biçimi | Sabit doz / debi oransal (4-20 mA) / kapalı çevrim (pH, ORP, kalan klor) | Debisi değişen tesiste sabit doz kaçınılmaz olarak ya aşırı ya eksik dozdur. Kapalı çevrimde prob konumu ve ölü zaman, kontrol parametrelerinden daha belirleyicidir. |
| Hazırlama gereksinimi | Kimyasal hazır mı besleniyor, yerinde mi çözülüyor | Kuru polimer için ıslatma + olgunlaştırma + besleme mantığında çok bölmeli otomatik ünite; kireç için sürekli karıştırma ve çökelmeyi önleyen hat tasarımı gerekir. |
| Depolama hacmi | Günlük tüketim × istenen stok gün sayısı; teslimat sıklığı ve raf ömrü | Hacim "kaç günlük stok" mantığıyla belirlenir. Sodyum hipoklorit gibi zamanla bozunan kimyasallarda büyük tank avantaj değil dezavantajdır. |
| Karıştırma ihtiyacı | Çözelti askıda katı içeriyor mu, homojen kalıyor mu | Kireç sütü ve toz polimer çözeltisi sürekli veya periyodik karıştırma ister; karıştırıcı durduğunda çökelme ve hat tıkanması hızla başlar. |
| Emniyet ve çevre donanımı | Taşma havuzu, seviye şalteri, alarm, havalandırma, göz duşu, ayrı depolama | Asit ile hipoklorit aynı taşma havuzunu paylaşmaz; sızıntı halinde karışma klor gazı açığa çıkarır. Bu ayrım tasarımın ilk kuralıdır. |
| Kalibrasyon ve hat armatürleri | Kalibrasyon silindiri, geri basınç vanası, emniyet vanası, pulsasyon damperi, enjeksiyon nozulu | Kalibrasyon silindiri olmayan bir dozlama hattında gerçek dozun ölçülmesi mümkün değildir; ölçülemeyen doz optimize de edilemez. |
| Yerleşim ve bakım erişimi | Emiş yüksekliği, boru güzergâhı, pompa etrafındaki servis alanı, iç/dış mekân | Boğulmuş emiş (tank sıvı seviyesi pompanın üzerinde) yutma sorunlarının çoğunu baştan ortadan kaldırır. Dış mekânda donma ve UV korunması ayrıca çözülmelidir. |
Tablo genel proses mühendisliği yaklaşımını özetler; her tesisin kimyasalı, debisi ve deşarj hedefi kendi çözümünü belirler. Ünite boyutlandırması projeye özel yapılır.
Bu üniteleri nasıl üretiyoruz?
Dozlama üniteleri GESU'nun Bursa Deri İhtisas ve Karma OSB'deki kendi fabrikasında imal edilir. Tank, şasi, boru hattı ve pano tek elden çıkar; sahaya kompakt ünite olarak gider.
Malzeme yelpazesi
Paslanmaz çelik (AISI 304 / 316L), karbon çelik (St37, boyalı veya kaplamalı) ve PP / HDPE. Kimyasala göre ıslanan yüzey malzemesi seçilir.
Plastik tank imalatı
4 metre işleme boyunda CNC alın kaynak makinası ile PP ve HDPE levhalar tam boy tek dikişte birleştirilir — dozlama ve taşma havuzu tanklarında ek yeri sayısı azalır.
Metal işleme
Robotik kaynak, CNC plazma ve lazer kesim, CNC abkant büküm. Şasi, mesnet ve paslanmaz gövde parçaları kendi atölyemizde üretilir.
Garanti
Mekanik ekipmanda 2 yıl, paslanmaz gövdede 5 yıl garanti. Devreye alma ve operatör eğitimi teslim kapsamındadır.
Hangi parça hangi malzemeden imal edilir?
"Paslanmaz" tek kelimeyle teklif karşılaştırılmaz. Aşağıda ekipmanın her ana parçası için tipik malzeme seçimimiz, agresif ortam alternatifi ve seçimi belirleyen mühendislik nedeni yer alıyor.
| Parça | Tipik seçim | Agresif / ağır hizmet | Neden böyle seçilir |
|---|---|---|---|
| Kimyasal depolama tankı | PP veya PE | PVDF / kaplamalı paslanmaz | Malzeme kimyasala göre seçilir; aynı tank her kimyasal için uygun değildir. |
| Hazırlama tankı ve karıştırıcı | PP tank + AISI 316L karıştırıcı | PP kaplamalı karıştırıcı | Kireç sütü aşındırıcıdır; kanat ve şaft ömrü burada kısalır. |
| Dozlama pompası | Diyaframlı (manyetik/motorlu) | Peristaltik / vidalı | Kireç, aktif karbon bulamacı gibi çöken akışkanlarda peristaltik daha sorunsuzdur. |
| Dozlama hattı ve vanalar | PE / PVC | PVDF / PTFE | Hat malzemesi kimyasala ve sıcaklığa göre; hipoklorit hattında gaz birikmesi ayrıca çözülür. |
| Enjeksiyon vanası ve statik mikser | PVC / PP | PVDF, AISI 316L | Enjeksiyon vanası geri tepme görevi de görür; tıkanmaya karşı sökülebilir olmalıdır. |
| Kalibrasyon silindiri | Şeffaf PVC / akrilik | — | Sahada doz doğrulamasının tek pratik aracıdır; standart teslimde bulunması işletmeye yıllarca yarar. |
| Analiz probları (pH/ORP/klor) | Daldırma veya hat tipi | Otomatik temizlemeli | Probun kalibrasyon periyodu, kontrol kalitesini belirleyen bakım kalemidir. |
AISI 304 (EN 1.4301)
Genel atıksu uygulamalarında standart seçim. Klorür ve düşük pH karşısında çukurcuk korozyonuna açıktır.
AISI 316L (EN 1.4404)
Molibden içerir; klorürlü, asidik ve deniz suyu etkisindeki hatlarda tercih edilir. Düşük karbon kaynağa uygundur.
Duplex (EN 1.4462)
Yüksek klorür ve yüksek mekanik yükün birlikte olduğu özel hatlarda; proje bazında değerlendirilir.
Kaynaklı paslanmaz imalatta kaynak sonrası temizlik ve pasifleştirme uygulanır; bu işlem atlanırsa doğru malzeme seçilmiş olsa bile ısı etkisi bölgesi ilk korozyon noktası olur.
Fiyata ne dahil, ne değil?
Ekipman tekliflerinin karşılaştırılmasını en çok zorlaştıran şey kapsam farkıdır: iki teklif aynı ekipmanı anlatır ama biri panoyu, montajı ve devreye almayı içerir, diğeri içermez. Aşağıda tipik kapsam ayrımımız yer alıyor.
Standart teslimde dahil
- Dozlama pompası/pompaları ve montaj konsolu
- Emiş-basma hattı armatürleri: geri tepme, emniyet ve izolasyon vanaları
- Kalibrasyon silindiri
- Yerel kumanda kutusu ve pompa kontrolü
- Enjeksiyon vanası ve bağlantı elemanları
- Saha montajı, devreye alma ve operatör eğitimi
- Montaj/ölçü resmi, kullanım ve bakım kılavuzu
- Mekanik ekipmanda 2 yıl, paslanmaz gövdede 5 yıl garanti
Opsiyon olarak verilir
- Kimyasal depolama tankı (PP/HDPE) ve seviye ölçümü
- Üç bölmeli otomatik polielektrolit hazırlama ünitesi
- Kireç süt hazırlama ünitesi, silo ve helezon besleyici
- Debi oransal veya pH/ORP/kalan klor geri beslemeli otomatik kontrol
- Analiz probları, transmitterler ve numune hattı
- Statik mikser, darbe sönümleyici, basınç tutma valfi
- Sızıntı toplama havuzu, göz duşu ve havalandırma
- PLC/SCADA entegrasyonu ve kimyasal tüketim raporlaması
- Yedek diyafram, hortum ve conta seti
Alıcı tarafına ait
- Kimyasal odası, zemin, havalandırma ve aydınlatma
- Elektrik besleme ve ana pano beslemesi
- Kimyasal tedariki ve ilk dolum
- Temiz su hattı (polimer/kireç hazırlama için) ve basınç şartlarının sağlanması
- Enjeksiyon noktasına kadar saha borulaması (kapsam dışıysa)
- Kimyasal güvenlik prosedürü, KKD ve depolama izinleri
Garanti
Mekanik ekipmanda 2 yıl, paslanmaz gövdede 5 yıl. Aşınma ve sarf parçaları (conta, bez, astar, lastik sıyırıcı, prob sarfı) garanti kapsamı dışındadır.
Yedek parça
Ekipmanı kendi atölyemizde imal ettiğimiz için yedek parçası da bizde üretilir; ithal parça beklemesi olmadan temin edilir.
Retrofit ve modernizasyon
Mevcut betonarme yapıya ve mevcut kanal ölçüsüne göre projelendirme yapılır; ekipman sahaya uyarlanır, saha ekipmana değil.
Bu ayrım tipik kapsamı gösterir. Her teklifte kapsam madde madde yazılır ve sözleşmeyle kesinleşir; proje şartlarına göre kalemler standart ile opsiyon arasında yer değiştirebilir.
Dozlama sistemleri — sık sorulanlar
Dozaj pompası nasıl seçilir?
Dört veri belirleyicidir: dozlanacak kimyasalın cinsi ve derişimi (malzeme uyumu), gereken dozaj debisi aralığı, dozaj noktasındaki karşı basınç ve kontrol biçimi. Pratik kural, pompanın normal çalışma noktasının katalog kapasitesinin ortalarına denk gelmesidir; en alt uçta çalışan bir pompa doğruluğunu kaybeder, en üst uçta çalışan pompanın ise ileride doz artırma payı kalmaz. Debisi gün içinde değişen tesislerde tek büyük pompa yerine iki kademeli çözüm veya frekans kontrollü pompa daha kararlı sonuç verir.
Kuru polielektrolit mi, emülsiyon polimer mi kullanılmalı?
Kuru (toz) polimer daha uzun raf ömrü ve daha küçük depolama hacmi sağlar, ancak topaklanmadan ıslatılması ve zincirlerin açılması için üç bölmeli otomatik hazırlama ünitesi ile olgunlaşma süresi ister. Emülsiyon polimer daha hızlı devreye girer ve hazırlama düzeni daha basittir, buna karşılık raf ömrü sınırlıdır ve donma/aşırı sıcaklıktan etkilenir. Susuzlaştırma ve yoğunlaştırma gibi sürekli işleyen hatlarda kuru polimer + otomatik polidoz ünitesi yaygın tercihtir.
Kimyasal tankı hangi malzemeden seçilmeli?
Malzeme, kimyasalın kendisine göre seçilir; tek bir doğru malzeme yoktur. PP ve HDPE asit, baz ve tuz çözeltilerinin çoğunda geniş uyum sağlar ve dozlama tanklarında en yaygın seçimdir. Sodyum hipoklorit ve klorür içeren çözeltilerde paslanmaz çelik korozyona uğradığı için tercih edilmez. Paslanmaz çelik ise mekanik dayanım, sıcaklık ve dış ortam koşullarının belirleyici olduğu yerlerde öne çıkar. Dış ortama konulacak plastik tanklarda UV dayanımı ve mesnetleme ayrıca kontrol edilmelidir.
Dozlama sisteminde bakım nelere bakılır?
Rutin kontrol listesi şudur: dozaj pompasının kalibrasyon silindiriyle doğrulanması, diyafram ve emiş-basma çek valflerinin kontrolü, peristaltik pompalarda hortumun periyodik değiştirilmesi, emiş filtresinin temizliği, seviye şalteri ve düşük seviye alarmının test edilmesi, tank içinde biriken çökeltinin temizlenmesi. Kireç sütü hatlarında karıştırıcının durması hızla çökelme ve boru tıkanması yarattığı için karıştırıcı arıza sinyali kritiktir; hipoklorit hatlarında ise gaz kabarcığı birikimi doz kaybının en sık nedenidir.
Dozlama noktasında statik mikser gerekli mi?
Koagülant gibi saniyeler içinde tepkimeye giren kimyasallarda gereklidir. Koagülantın etkisi, kimyasalın su kütlesinin tamamına çok kısa sürede dağılmasına bağlıdır; boru hattına damlatılıp kendi haline bırakılan koagülant kısmi aşırı doz ve kısmi eksik doz bölgeleri yaratır. Çözüm ya boru içi statik mikser ya da dozaj noktasında yüksek devirli bir flaş mikserdir. Buna karşılık asit-baz ile pH ayarında tepkime hızlıdır ama ölçüm gecikmelidir; burada karıştırma kadar prob yerleşimi de önem taşır.
İlgili sayfalar
Kimyasalınızı, debinizi ve dozaj noktanızı yazın; uygun ünite yapısını birlikte belirleyelim.
Teklif / ön değerlendirmeKendi İmalatımızdan
Stok görsel değil — kendi imalatımız, kendi sahalarımız.
Dozlama sistemi teklifi için bize ne göndermelisiniz?
Aşağıdaki bilgiler elimizde olduğunda teklif tek turda çıkar. Eksik bilgiyle gelen taleplerde teklif süreci uzar, çünkü aynı soruları sormak zorunda kalırız. Hepsini bilmiyorsanız da yazın — bildiğiniz kadarıyla başlarız.
- 1Hangi kimyasal: ticari adı, konsantrasyonu ve yoğunluğu
- 2Dozlanacak debi (m³/saat) ve hedeflenen doz (mg/L veya ppm)
- 3Enjeksiyon noktasındaki hat basıncı (bar)
- 4Kontrol biçimi: sabit doz, debi oransal, yoksa analiz geri beslemeli mi
- 5Kimyasalın kaç günlük stoğu tutulacak (depo tankı hacmini bu belirler)
- 6Toz polimer mi emülsiyon polimer mi kullanılacak
- 7Mevcut kimyasal odasının ölçüleri ve havalandırma durumu
- 8Elektrik: gerilim/frekans, PLC entegrasyonu isteniyor mu
Elinizde analiz veya proje dosyası yoksa da yazın; ilk turda hangi verinin gerektiğini biz çıkarırız.
Projenizi Konuşalım
1996'dan beri edindiğimiz deneyimle projenize en uygun çözümü birlikte belirleyelim.