Belediye & Evsel Kentsel Atıksu Arıtma
SKKY Bölüm 21 (Tablo 21.1-21.5) uyumlu evsel-kentsel atıksu arıtma tesisleri. 84 PE paket çözümlerden 100.000+ PE büyük ölçekli kentsel tesislere kadar.
Kentsel atıksu nasıl arıtılır? Evsel-kentsel atıksu, görece düşük ama sürekli organik yük (KOİ tipik 250-600 mg/L), azot-fosfor içeriği ve gün içi + mevsimsel debi dalgalanması (turizm, tatil nüfusu) ile karakterizedir. Standart hat: ızgara ve kum-yağ tutucu ile ön arıtma → biyolojik nütrient giderimi (A2O / SBR / MBR) → dezenfeksiyon → çamur hattı. GESU bu yaklaşımı Türkmenistan'daki 10.000 m³/gün kentsel AAT projesinin proses tasarımında kullanmış ve tesisin ekipmanlarını imal etmiştir (montaj ve devreye alma aşaması henüz yapılmamıştır); Çanakkale Belediyesi arıtma tesisi için ise koku giderme (scrubber) üniteleri imal edilip devreye alınmıştır; küçük yerleşimlerde ise BİOSU paket arıtma hazır çözümdür.
Belediye Atıksuyu Hakkında
Evsel ve kentsel atıksular; konutlardan, ticari işletmelerden, kurumlardan ve OSB dışındaki yerleşim alanlarından kaynaklanan sular ile yağmur suyunun karışımından oluşur. Türkiye'de bu kategorideki tesisler SKKY Bölüm 21 kapsamında 5 farklı sınıfa ayrılır.
Belediye atıksularındaki kirleticiler ağırlıklı olarak organik (BOİ, KOİ), askıda katı madde (AKM), azot ve fosfor formlarındadır. Yüksek hassasiyetli alıcı ortamlar (Marmara, göller, kapalı denizler) için ileri biyolojik N&P giderimi gerekir.
GESU; SBR, klasik aktif çamur, MBBR, MBR ve BİOSU paket arıtma sistemleriyle 84 PE'den 100.000+ PE'ye kadar her ölçekte projeyi anahtar teslim gerçekleştirir.
SKKY Bölüm 21 Sınıfları
- 1Sınıf 1: 84-1.000 PE — paket arıtma uygundur
- 2Sınıf 2: 1.000-10.000 PE — SBR/MBBR önerilir
- 3Sınıf 3: 10.000-100.000 PE — N&P giderimli aktif çamur
- 4Sınıf 4: >100.000 PE — ileri biyolojik + tersiyer
- 5Sınıf 5: Hassas alıcı ortamlar — ek N, P limitleri
Hangi deşarj limitine tabisiniz?
Bu soru, arıtma tesisinizin boyutunu ve kademelerini belirleyen ilk sorudur — ve cevabı çoğu tesiste sanıldığından farklıdır.
Alıcı ortama doğrudan deşarj
Arıtılmış suyu dereye, göle, denize veya yeraltı suyuna veriyorsanız Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (SKKY) ekindeki sektör tablosu geçerlidir.
Sizin tablonuz
SKKY Tablo 21
Evsel Nitelikli Atık Suların Alıcı Ortama Deşarj Standartları
Kanalizasyona veya OSB'ye deşarj
Bu durumda SKKY sektör tabloları UYGULANMAZ. Geçerli olan, bağlı bulunduğunuz su ve kanalizasyon idaresinin (BUSKİ, İSKİ, ASKİ vb.) ya da OSB'nin kendi kanalizasyon deşarj yönetmeliğidir.
Bu limitler idareden idareye değişir ve bazı parametrelerde SKKY'den daha sıkı olabilir. Teklif çalışmasına başlarken ilk istediğimiz belgelerden biri budur.
Alt tablo notu: 21.1-21.5 alt sınıfları kirlilik yüküne (nüfus eşdeğerine) göre ayrılır. Belediyeye ait kentsel toplu arıtma tesisleri için ayrıca Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği hükümleri gündeme gelebilir.
Dürüst not: Tesisinizin fiilen hangi tabloya tabi olacağı, çevre izni sürecinde il müdürlüğünün yaptığı sektör belirlemesi ile kesinleşir. Buradaki bilgi yol göstericidir, bağlayıcı bir hukuki görüş değildir — projelendirmede limitleri her zaman yetkili makamın yazısıyla teyit ederiz.
Kaynak: Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği eki (Resmî Gazete 31.12.2004/25687) ve sonraki değişiklikleri. Son değişiklik 23.10.2025/33056 bu tabloları etkilememiştir. Ayrıntı için SKKY deşarj limitleri rehberimize bakabilirsiniz.
Tipik Atıksu Karakterizasyonu
Türkiye'de evsel atıksuyun ortalama kirlilik yükü ve SKKY Tablo 21 deşarj limitleri.
| Parametre | Giriş (mg/L) | SKKY Tablo 21.4 (>100.000 PE) çıkış limiti | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Debi (m³/gün) | 200 - 50.000 | - | Nüfusa bağlı |
| KOİ | 250 - 600 | 125 | Organik yük |
| BOİ₅ | 150 - 300 | 25 | Biyolojik yük |
| AKM | 200 - 400 | 35 | Askıda katı madde |
| Toplam Azot (TN) | 40 - 70 | 10-15 | Hassas alıcı için |
| Toplam Fosfor (TP) | 6 - 15 | 1-2 | Hassas alıcı için |
| NH₄-N | 25 - 50 | 5 | Amonyum azotu |
| pH | 6.5 - 8.5 | 6 - 9 | - |
| Yağ-Gres | 50 - 100 | 10 | Bitkisel-hayvansal |
Tablodaki çıkış değerleri SKKY Tablo 21.4 (>100.000 PE) sınıfı içindir. Sınıf 1-3 (84-100.000 PE) için limitler farklıdır; nüfus eşdeğerinize göre ayrı değerlendirme yapılır. Azot-fosfor limitleri hassas alıcı ortam durumuna göre uygulanır.
GESU Çözümü — Proses Akışı
Kapasiteye ve alıcı ortam hassasiyetine göre optimize edilmiş, modüler kentsel atıksu arıtma prosesi.
Ön Arıtma
Kaba ve ince ızgaralar, havalandırmalı kum-yağ tutucu. Plastik, taş, kum ve yüzer yağların ayrılması.
Birinci Kademe Çöktürme (opsiyonel, >10.000 PE)
Yatay/dairesel ön çöktürme havuzu. AKM ve BOİ'nin %30-40 giderimi, biyolojik yükün azaltılması.
Biyolojik Arıtma (Çekirdek Proses)
SBR (1.000-10.000 PE), MBBR (orta ölçek), İleri Aktif Çamur (A2O, UCT — N&P giderimi), MBR (yer kısıtı + üst düzey çıkış kalitesi).
Son Çöktürme
Aktif çamur biyoreaktörü çıkışında dairesel son çöktürme. Çamur geri devri ve fazla çamur alımı.
Tersiyer Arıtma + Dezenfeksiyon
Kum/disk filtre + UV veya NaOCl dezenfeksiyon. Sulama suyu geri kazanımı için bu kademe zorunludur.
Çamur Hattı
Yoğunlaştırma → Anaerobik çürütme (biyogaz) → Mekanik susuzlaştırma (Belt/Decanter/Filtre Pres) → Güneş veya ısıl kurutma. Sınıf A veya B biyokatı üretimi.
Endüstriyel Arıtmadaki Disiplinimizi Kent Ölçeğine Taşıyoruz
GESU'nun kökeni, en zorlu endüstriyel atıksularda (yüksek KOİ, yağ-gres, toksik yük, ani şok yükler) 30 yıldır geliştirdiği proses mühendisliği ve kendi imalatı ekipman disiplinidir. Bu disiplini kentsel atıksu arıtmaya taşıyoruz: sağlam kütle dengesi, ölçülebilir performans garantisi ve tek elden sorumluluk. Ekipmanı biz tasarlar, biz imal eder, biz devreye alır ve biz işletiriz — bu da yedek parça ve servis sürekliliğini güvence altına alır.
Kent Ölçeğinde Hizmet Alanlarımız
Yeni tesis kurulumundan mevcut tesis rehabilitasyonuna, su yeniden kullanımından çamur yönetimine kadar kentsel atıksuyun tüm yaşam döngüsü.
① Kentsel AAT — Yeni Tesis Kurulumu
Belediyelerin Tipik Sorunları
- Hızlı nüfus artışı ve plansız kentleşme — mevcut altyapının yetersiz kalması
- Gün içi ve mevsimsel debi dalgalanmaları (turizm, tatil bölgeleri, öğrenci nüfusu)
- Hassas alıcı ortam limitleri — ileri azot & fosfor (N&P) giderim zorunluluğu
- Yerleşime yakınlık — koku ve estetik kaygılar
GESU Çözüm Zinciri
Neden GESU?
- Izgara, kum-yağ tutucu, sıyırıcı, blower ve tank ekipmanı kendi imalatımız
- Tek elden EPC — proses tasarımı, imalat, inşaat, devreye alma
- Modüler, kademeli devreye alınabilir tasarım (nüfus projeksiyonuna göre)
- Endüstriyel şok yük deneyimi = dalgalı kentsel yüklere sağlam tasarım
MENA, Körfez ve Orta Asya Belediyeleri İçin
Su kıtlığının en yoğun hissedildiği coğrafyalarda — Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA), Körfez ülkeleri ve Orta Asya — belediyeler ve su idareleri için ölçeklenebilir kentsel arıtma ve yeniden kullanım çözümleri tasarlıyoruz. Sıcak iklim, yüksek buharlaşma, tuzluluk ve mevsimsel nüfus dalgalanmaları gibi bölgesel zorlukları proses tasarımına dahil ediyoruz.
Endüstriyel projelerimizle 17 ülkede edindiğimiz saha, lojistik ve devreye alma deneyimini; kent ölçeğindeki yeni tesis, rehabilitasyon ve su geri kazanımı ihalelerine taşıyoruz. Bu bölgelerde su, atılacak bir atık değil geri kazanılacak stratejik bir kaynaktır — GESU yaklaşımının tam merkezinde bu vardır.
Bu Sektör İçin Ekipmanlarımız
GESU bünyesinde imal ettiğimiz ekipmanlar.
BİOSU Paket Arıtma
84-5.000 PE konteyner tipi
Izgaralar & Elekler
Kaba & ince mekanik ızgaralar
Çöktürücüler
Dairesel ve yatay sıyırıcılar
Filtre Pres
Çamur susuzlaştırma
Karıştırıcılar
Daldırılır & yüzeysel
Penstok & Akış
Otomatik kontrol vanaları
Otomasyon & SCADA
Uzaktan izleme ve kontrol
MBR Membran
Yer kısıtlı tesislere
Performans Hedefleri
SKKY uyumu + sulama suyu geri kazanımı.
Referans Projeler
Türkmenistan — Kentsel Atıksu Arıtma Tesisi
10.000 m³/gün kapasiteli şehir ölçeğinde AAT: proses tasarımı GESU'ya ait, ekipmanları kendi fabrikamızın imalatı. Betonarme yapıların büyük bölümü tamamlandı; mekanik montaj ve devreye alma henüz yapılmadı. Şantiye kareleri ve projenin güncel durumu proje sayfasında.
Çanakkale Belediyesi — Koku Giderme (Scrubber) Üniteleri
Belediyenin arıtma tesisindeki koku kaynağı noktalar için GESU imalatı CTP gaz yıkama (scrubber) üniteleri: imalat, montaj ve devreye alma. Saha kareleri 2014 arşivimizden.
Gerçek projeler, gerçek kareler
Stok görsel değil. Aşağıdaki kareler GESU'nun kentsel referanslarından; tasarım görseli olanlar ayrıca belirtilmiştir. Büyütmek için tıklayın.
Belediye Projenizi Konuşalım
SKKY Tablo 21 uyumlu kentsel AAT projelerinde 30 yıllık deneyim. Fizibiliteden anahtar teslim devreye almaya kadar tam kapsam.
Kentsel ve belediye atıksuyu atıksuyu tipik olarak neyle gelir?
Aşağıdaki tablo bu sektörde en sık karşılaştığımız parametreleri, neden zorlayıcı olduklarını ve hangi kademenin çözdüğünü bir arada gösteriyor. Teklif konuşmasına buradan başlıyoruz.
| Parametre | Tipik aralık | Neden zorlar | Hangi kademe çözer |
|---|---|---|---|
| KOİ | 400 – 800 mg/L | Evsel atıksuyun tipik bandı; sanayi bağlantısı varsa yükselir. | Ön arıtma + biyolojik |
| BOİ₅ | 200 – 350 mg/L | Kolay ayrışır; biyolojik arıtma için elverişli. | Aktif çamur / SBR / MBR |
| AKM | 200 – 400 mg/L | Kaba katı ve kum girişte alınmazsa tüm tesisi yorar. | Izgara + kum tutucu + çöktürme |
| Toplam azot | 40 – 70 mg/L | Hassas alıcı ortamda tesisin boyutunu belirleyen parametredir. | Nitrifikasyon-denitrifikasyon |
| Toplam fosfor | 6 – 12 mg/L | Ötrofikasyonun sürücüsü; biyolojik + kimyasal birlikte gerekebilir. | Bio-P + kimyasal çöktürme |
| Debi dalgalanması | Sabah ve akşam 2–3 kat pik | Kentsel tesisin en belirgin özelliği; tasarım pike göre yapılır. | Dengeleme + esnek proses |
| H₂S (kollektörde) | 1 – 30 ppm (kapalı hacimde) | Betonu ve metali yer, koku şikâyeti üretir, iş güvenliği riskidir. | Kapalı hacim + scrubber/biyofiltre |
Bu aralıklar genel mühendislik literatürü ve saha deneyimimizdeki tipik değerlerdir; bir taahhüt değildir. Sizin suyunuzun gerçek karakteri yalnız analizle belli olur — tasarımı ona göre yaparız.
Bu sektörde en sık gördüğümüz üç hata
Devraldığımız ve revize ettiğimiz tesislerde tekrar tekrar karşımıza çıkan üç şey. Yeni tesis kuruyorsanız bunlardan kaçının; mevcut tesisiniz sorun çıkarıyorsa cevabı çoğu zaman bu üçünden biridir.
Ön arıtma küçük tutuluyor
Izgara ve kum tutucu, tesisin en ucuz ama en belirleyici kademesidir. Yetersiz ön arıtma, pompaların, havalandırıcıların ve çamur ekipmanının ömrünü yıllarla ölçülecek kadar kısaltır. Kum, havuz dibinde birikip hacim kaybettirir.
Sanayi bağlantısı hesaba katılmıyor
Kollektöre bağlı bir tekstil, süt veya metal tesisi, kentsel tesisin karakterini tamamen değiştirir. Ön arıtma yükümlülüğü denetlenmediğinde belediye tesisi sanayinin arıtmasını yapmaya çalışır ve başaramaz.
Koku, tesis kurulduktan sonra gündeme geliyor
Terfi merkezi, ızgara binası ve çamur susuzlaştırma kokunun üç ana kaynağıdır. Bu noktaların kapatılması ve emiş planı ilk tasarımda yapılırsa maliyeti düşüktür; sonradan yapılırsa hem pahalı hem eksik kalır.
Teklif için bize ne göndermelisiniz?
Bu sektöre özel sorular. Cevaplar elimizde olduğunda teklif tek turda çıkar; hepsini bilmiyorsanız da yazın, eksiğini birlikte tamamlarız.
- 1Nüfus (mevcut ve hedef yıl) veya tasarım debisi (m³/gün) ve pik debi katsayısı
- 2Kollektöre bağlı sanayi var mı — hangi sektörler, ön arıtma yükümlülüğü uygulanıyor mu
- 3Alıcı ortam: akarsu, göl, deniz (derin deşarj), sulama geri kullanımı — ve hassas bölge mi
- 4Azot ve fosfor giderimi isteniyor mu; hedef çıkış değerleri
- 5Mevcut tesis var mı — kapasite artırımı mı, revizyon mu, sıfırdan mı
- 6Çamur bertaraf yolu ve koku şikâyeti durumu
Belediye - Sıkça Sorulan Sorular
Müşterilerimizin en sık sorduğu soruları sizin için derledik. Aradığınız cevabı bulamadıysanız bizimle iletişime geçin.
Belediye atıksuyu arıtmasında karşılaşılan başlıca sorunlar nelerdir?
Belediye (evsel) atıksuyu görece düşük KOİ (250-600 mg/L), yüksek BOİ/KOİ oranı (kolay biyolojik parçalanır), nütrient (azot, fosfor) içeriği ve değişken debi (gün içi ve mevsimsel — turizm, tatil nüfusu) ile karakterizedir. Kanala karışan sanayi kaynaklı yağ-deterjan yükü ve yağmur suyu girişleri de tasarımı zorlar. Deşarj limitleri (SKKY Tablo 21) sıkıdır; hassas alıcı ortamlarda ek azot-fosfor limitleri uygulanır.
Hangi arıtma teknolojileri kullanılır?
Standart konfigürasyon: ızgara + kum tutucu + çökeltici + biyolojik (aktif çamur veya MBR/MBBR) + dezenfeksiyon (UV/klor). Nütrient giderim için A/A/O, BNR veya MBR teknolojileri tercih edilir. Küçük yerleşimlerde paket SBR/MBR ekonomik çözümdür. GESU BİOSU serisi belediye uygulamaları için optimum.
Belediye AAT maliyeti neye göre değişir?
Nüfus eşdeğeri ve gün içi / mevsimsel debi dalgalanması, deşarj hedefi (SKKY Tablo 21 sınıfı, alıcı ortam hassasiyeti ve ek azot-fosfor limitleri), seçilen proses (SBR / MBBR / MBR / klasik aktif çamur) ve çamur susuzlaştırma-bertaraf yöntemi belirleyicidir. Rakam yerine faktörleri konuşuruz; kesin değerlendirme için ücretsiz ön değerlendirme isteyin.
Mevcut belediye tesisi revizyonu yapılır mı?
Evet. Mevcut tesislerde kapasite artırımı (IFAS/MBBR dönüşümü), nütrient giderimi eklenmesi, MBR'a dönüşüm ve enerji verimliliği projeleri yürütüyoruz. Saha etüdü ve performans audit'i ile başlıyoruz; tesis durdurulmadan kademeli retrofit planlanır.
Belediye referanslarınız hangileri?
Kentsel ölçekte iki işimiz öne çıkar: Türkmenistan'da 10.000 m³/gün kapasiteli kentsel atıksu arıtma tesisi — proses tasarımı ve ekipman imalatı GESU'ya aittir; betonarme yapıların büyük bölümü tamamlanmıştır, mekanik montaj ve devreye alma henüz yapılmamıştır — ve Çanakkale Belediyesi arıtma tesisi için imal edilip devreye alınan koku giderme (gaz yıkama / scrubber) üniteleri. Endüstriyel tarafta 500'ü aşkın projeden gelen proses disiplini, kentsel tasarımlarımızın altyapısını oluşturur.
Endüstriyel arıtma firması olarak kent ölçeğinde neden GESU tercih edilmeli?
GESU'nun kökeni, en zorlu endüstriyel atıksularda 30 yıldır geliştirdiği proses mühendisliği disiplinidir. Bu disiplini kent ölçeğine taşıyoruz: sağlam kütle dengesi, ani şok yüklere dayanıklı tasarım ve ölçülebilir performans. Izgara, kum-yağ tutucu, sıyırıcı, susuzlaştırma ekipmanı ve tanklar kendi imalatımız olduğundan; yedek parça-servis sürekliliği ile tek sorumluluk (EPC) güvence altındadır.
Arıtılmış kentsel atıksu tarımsal sulamada kullanılabilir mi?
Evet. İkincil arıtma çıkışı MBR veya üçüncül membran filtrasyon ve ileri dezenfeksiyondan (UV) geçirilerek tarımsal sulama, yeşil alan sulaması ve proses suyu için uygun kaliteye getirilir. Su kıtlığı yaşanan bölgeler için arıtılmış suyu bir atık değil, geri kazanılacak stratejik kaynak olarak tasarlıyoruz. Detaylı proses için Kentsel Atıksu Geri Kazanımı sayfamıza bakabilirsiniz.
MENA, Körfez ve Orta Asya belediyeleri için uluslararası projeleriniz var mı?
GESU endüstriyel projeleriyle 17 ülkede saha, lojistik ve devreye alma deneyimi edinmiştir. Bu deneyimi Orta Doğu-Kuzey Afrika (MENA), Körfez ve Orta Asya belediyeleri ile su idarelerinin kentsel arıtma, rehabilitasyon ve su yeniden kullanımı projelerine taşıyoruz. Sıcak iklim, yüksek buharlaşma, tuzluluk ve mevsimsel nüfus dalgalanması gibi bölgesel koşulları proses tasarımına dahil ediyoruz.
Sözü referanslarımıza bırakalım
500+ tamamlanan proje, 17 ülke — bu sektörde neler yaptığımızı görün.
Evsel / Belediye referanslarımızı inceleyin